Międzynarodowy Dzień Nelsona Mandeli

Międzynarodowy Dzień Nelsona Mandeli obchodzony jest corocznie 18 lipca, w rocznicę urodzin południowoafrykańskiego przywódcy i pierwszego czarnoskórego prezydenta RPA. Święto to zostało ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2009 roku, a pierwsze oficjalne obchody odbyły się w 2010 roku, w 92. rocznicę jego urodzin. Celem tego dnia jest upamiętnienie jego wkładu w walkę z apartheidem oraz promowanie idei pojednania i równości.

Rezolucja ONZ, która wprowadziła to święto, została przyjęta jednogłośnie 10 listopada 2009 roku. W dokumencie doceniono Mandelę za jego „wieloletnie zaangażowanie w rozwiązywanie konfliktów, stosunki rasowe, prawa człowieka, pojednanie oraz równość płci”. Data 18 lipca nawiązuje do dnia jego urodzin – Mandela urodził się w 1918 roku w Mvezo, w prowincji Przylądkowej. To wyjątkowe święto ONZ, ponieważ poświęcone jest konkretnej osobie, a nie zjawisku czy problemowi globalnemu, co podkreśla jego historyczne znaczenie w dziedzinie praw człowieka i dyplomacji.

Mandela spędził 27 lat w więzieniu za działalność przeciwko systemowi apartheidu, zanim w 1990 roku został zwolniony i zaangażował się w negocjacje prowadzące do zniesienia segregacji rasowej w RPA. W 1994 roku został wybrany na pierwszego czarnoskórego prezydenta kraju, a rok wcześniej otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla wspólnie z Frederikiem de Klerkiem. Po jednej kadencji dobrowolnie zrezygnował z urzędu, co stało się symbolem pokojowej transformacji w regionie. Jego postawa w więzieniu, między innymi na wyspie Robben Island, oraz późniejsze wezwania do pojednania zamiast odwetu, uczyniły go ikoną pokojowego oporu.

Symbolem obchodów Dnia Mandeli jest liczba 67 – tyle lat poświęcił działalności publicznej na rzecz społeczeństwa. Zgodnie z ideą święta, każdy może w tym dniu poświęcić 67 minut na działania społeczne, takie jak wolontariat, pomoc sąsiedzka czy zbiórka dla lokalnej organizacji. To nie jest dzień wolny, ale wezwanie do konkretnych działań. Organizacje pozarządowe i szkoły na całym świecie organizują akcje społeczne, takie jak sprzątanie osiedli, zbiórki żywności czy wizyty w domach opieki, które symbolicznie nawiązują do jego stylu działania. Liczba 67 pojawia się również w nazwach lokalnych inicjatyw i kampanii charytatywnych.

Aby uczcić ten dzień, można:
– poświęcić dokładnie 67 minut na wolontariat lub pomoc komuś, kogo się wcześniej nie znało,
– przeczytać autobiografię Mandeli „Długa droga do wolności”, zamiast ograniczać się do skrótowych informacji,
– wesprzeć lokalną inicjatywę na rzecz równości lub pojednania społecznego.

Mandela podkreślał, że wolność jednego człowieka nie ma sensu, jeśli ogranicza wolność innych. Ten dzień jest okazją, by tę zasadę przełożyć na konkretne działania, choćby na jedną zaplanowaną wcześniej akcję.

Ciekawostki

1. Rezolucję ONZ ustanawiającą święto przyjęto 10 listopada 2009 roku.
2. Mandela spędził 27 lat w więzieniu, zanim w 1990 roku wyszedł na wolność.
3. Rok przed objęciem prezydentury otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla wspólnie z Frederikiem de Klerkiem.