Międzynarodowy Dzień Dud

Międzynarodowy Dzień Dud jest corocznym świętem obchodzonym 10 marca, zainicjowanym w 2012 roku przez Andy’ego Letchera, rzecznika brytyjskiego Bagpipe Society, obecnie wspieranym przez International Bagpipe Organisation.

Geneza Międzynarodowego Dnia Dud

Bagpipe Society od lat działa na rzecz promocji dud, które wykraczają poza stereotypowe skojarzenia z kiltem i szkocką tradycją. Święto powstało, aby przeciwdziałać uproszczonemu postrzeganiu dud w popkulturze. Organizatorzy chcieli podkreślić różnorodność, starożytne korzenie i globalne rozprzestrzenienie tego instrumentu dętego.

Dudy są jednym z najstarszych instrumentów dętych, których początki sięgają starożytnego Bliskiego Wschodu. Z czasem rozprzestrzeniły się po Europie i części Azji, co zainspirowało pomysł poświęcenia im osobnego dnia w kalendarzu.

Dudy – instrument o wielu twarzach

Dudy występują w różnych wariantach na całym świecie. W Bałkanach gra się na gajdzie, w Bretanii na biniou, w Hiszpanii na gaitie, a w Szkocji na piob mhor. W Polsce również istnieją tradycje związane z dudami, takie jak kozioł weselny w Wielkopolsce czy dudy żywieckie w Beskidach, które nadal towarzyszą lokalnym uroczystościom i festiwalom folklorystycznym.

W Wielkopolsce koziołek był niegdyś nieodłącznym elementem wesel, podczas gdy w Beskidach dudy wciąż odgrywają ważną rolę w pasterskich zwyczajach i regionalnych obrzędach, choć liczba żywych wykonawców tej tradycji maleje.

Obchody Międzynarodowego Dnia Dud

Święto obchodzone jest głównie w internecie i w społecznościach muzycznych. Muzycy z całego świata, m.in. z Wielkiej Brytanii, Szwecji, Grecji, Nigerii i USA, publikują nagrania i lekcje gry pod hasztagiem #InternationalBagpipeDay, promując różnorodność dud. Co dwa lata odbywa się również International Bagpipe Conference, gdzie badacze, konstruktorzy i muzycy wymieniają się doświadczeniami między różnymi tradycjami.

Jak uczcić Międzynarodowy Dzień Dud?

Nie trzeba umieć grać, aby wziąć udział w obchodach. Można:

• posłuchać nagrań dud z różnych regionów świata, w tym szkockich, bałkańskich i polskich;
• sprawdzić, czy w okolicy działa kapela dudziarska lub zespół folklorystyczny;
• obejrzeć lekcję gry na dudach dostępną online;
• zapoznać się z historią lokalnych tradycji, np. koźlarzy wielkopolskich lub dudziarzy żywieckich;
• sprawdzić program nadchodzącego Tygodnia Kultury Beskidzkiej, gdzie dudy regularnie się pojawiają.

Obchody nie są scentralizowane – każdy może dostosować je do swoich możliwości, od słuchania muzyki po udział w koncercie folkowym.

Najlepiej świętować Międzynarodowy Dzień Dud, słuchając różnorodnych brzmień, ponieważ instrument ten ma więcej wariantów, niż może się wydawać na pierwszy rzut oka.

Ciekawostki

1. W Polsce tradycyjne dudy to m.in. kozioł weselny wielkopolski i dudy żywieckie z Beskidów.
2. Co dwa lata w marcu odbywa się International Bagpipe Conference, spotkanie badaczy instrumentu.
3. Do obchodów włączali się muzycy m.in. z Nigerii, Grecji i Szwecji, nie tylko z Wysp Brytyjskich.