Europejski Dzień Ptaków

Europejski Dzień Ptaków, właściwie Europejskie Dni Ptaków, obchodzony jest w pierwszy weekend października. W 2026 roku będzie to 3 i 4 października. To polska edycja międzynarodowej akcji EuroBirdwatch, koordynowanej przez BirdLife International, podczas której obserwatorzy w całej Europie i Azji Centralnej liczą ptaki migrujące na zimowiska. W Polsce akcję organizuje Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP).

Pierwsza edycja odbyła się w 1993 roku pod nazwą „World Birdwatch”, zainicjowana przez Johannę Winkelman i Fritza Hirta z organizacji BirdLife. Wzięło w niej udział 17 krajów, 17 119 uczestników i zarejestrowano 5 milionów ptaków. Z czasem akcja przekształciła się w coroczny EuroBirdwatch, a OTOP uczestniczy w niej od początku.

Data obchodów zmienia się co roku, ponieważ przypada zawsze na pierwszy weekend października. To optymalny czas na obserwacje, gdyż wtedy migruje najwięcej gatunków, takich jak bociany białe, żurawie, gęsi gęgawe, jaskółki czy drozdy. Część ptaków zatrzymuje się na dłużej, by uzupełnić zapasy przed dalszą podróżą.

W Polsce obchody obejmują bezpłatne wycieczki z przewodnikami, liczenie ptaków w parkach i lasach, wykłady o migracji, wystawy fotograficzne oraz pokazy ptaków drapieżnych. Wyniki trafiają do OTOP, a następnie do europejskiego koordynatora. W 2020 roku w akcji wzięło udział ponad 23 tys. osób z 36 krajów.

Aby dołączyć, nie trzeba być ornitologiem. Wystarczy sprawdzić lokalne wydarzenia na stronie OTOP lub samodzielnie obserwować ptaki w porannych godzinach, zgłaszając wyniki przez formularz. Nawet po weekendzie obchodów warto kontynuować obserwacje, ponieważ migracja trwa tygodniami.

Ciekawostki

1. Nazwa akcji zmieniła się z pierwotnego „World Birdwatch” na dzisiejszy EuroBirdwatch, gdy przekształciła się w wydarzenie ograniczone do Europy i Azji Centralnej.
2. W 2022 roku symbolem obchodów Europejskich Dni Ptaków w Polsce była modraszka - jej żółto-błękitne upierzenie nawiązywało do barw ukraińskiej flagi.
3. Dane zebrane podczas Europejskiego Dnia Ptaków trafiają do międzynarodowej bazy obserwacji migracji, którą co roku opracowuje europejski koordynator BirdLife International.