Dzień Telewizji dla Dzieci

Światowy Dzień Telewizji dla Dzieci to międzynarodowa inicjatywa UNICEF oraz International Academy of Television Arts & Sciences, obchodzona co roku w drugą niedzielę grudnia. W 2026 roku przypada na 13 grudnia. Celem święta jest oddanie części anteny telewizyjnej dzieciom i młodym twórcom. W Polsce data ta jest stała, choć w rzeczywistości jest ruchoma.

Ruchoma data w stałym kalendarzu

Święto, znane również jako International Children’s Day of Broadcasting, nie ma stałej daty – zawsze wypada w drugą niedzielę grudnia, co oznacza, że w kolejnych latach przesuwa się w kalendarzu. W 2026 roku zbiega się z 13 grudnia, ale nie jest to reguła, a jedynie zbieg okoliczności.

Początki inicjatywy

Pomysłodawcą akcji jest UNICEF, który wraz z International Academy of Television Arts & Sciences zainicjował coroczną akcję pod hasłem „Tune in to Kids”. Celem było umożliwienie dzieciom prowadzenia programów i decydowania o tematach, które trafią na antenę. W szczytowym okresie uczestniczyły w niej tysiące nadawców z ponad stu krajów, takich jak Europa, Ameryka Łacińska czy Azja. Każdego roku obchodom towarzyszył inny temat przewodni, np. prawa dziecka czy rola sportu w rozwoju, co pozwalało lokalnym stacjom dostosować program do swojej publiczności.

Święto w Polsce

Choć inicjatywa jest dobrze udokumentowana, jej zasięg w Polsce jest znacznie mniejszy niż na świecie. Zwykle jest to data odnotowywana w kalendarzach świąt nietypowych, a nie realna akcja programowa dużych nadawców. Polska ma jednak długą tradycję telewizji dla dzieci – pasmo Wieczorynka towarzyszy najmłodszym od lat 60., a niedzielny Teleranek z lat 70. i 80. był niegdyś jednym z najpopularniejszych programów. Dla rodziców i nauczycieli święto to okazja do rozmowy z dziećmi o tym, co i jak oglądają.

Telewizja a nowe formy konsumpcji mediów

Gdy inicjatywa powstawała w latach 90., telewizja była głównym źródłem treści dla dzieci. Dziś najmłodsi oglądają programy nie tylko w telewizji, ale także na tabletach, smartfonach czy w serwisach streamingowych. To sprawia, że kwestia jakości i ilości treści dla dzieci jest dziś ważniejsza niż kiedykolwiek, a pojęcie „telewizji dla dzieci” obejmuje znacznie więcej niż tylko programy nadawane o określonej porze.

Jak świętować Dzień Telewizji dla Dzieci w domu

Nie trzeba czekać na specjalną akcję telewizyjną, aby święto miało sens. Warto:

• obejrzeć z dzieckiem program wybrany przez nie i porozmawiać o wrażeniach,
• sprawdzić, ile czasu dziecko spędza przed ekranem w ciągu tygodnia,
• zachęcić dziecko do nagrania własnego „programu” telefonem,
• poszukać wartościowych produkcji edukacyjnych zamiast bezmyślnego oglądania.

Telewizja dla dzieci nie musi być zagrożeniem – wystarczy, że dorosły czasem usiądzie obok i zapyta, co dziecko ogląda.

Ciekawostki

1. Inicjatywę prowadzi wspólnie UNICEF oraz International Academy of Television Arts & Sciences pod hasłem "Tune in to Kids".
2. W szczytowym okresie w wydarzeniu brały udział tysiące nadawców telewizyjnych na kilku kontynentach.
3. Mimo popularności na świecie, w Polsce to głównie pozycja w kalendarzach dni nietypowych, a nie duża akcja medialna.