Dzień Tolerancji

Międzynarodowy Dzień Tolerancji obchodzony jest corocznie 16 listopada, data ta została oficjalnie ustalona przez ONZ w 1996 roku. Choć formalnie święto to funkcjonuje od 1996 roku, jego korzenie sięgają roku wcześniejszego, gdy UNESCO przyjęło Deklarację Zasad Tolerancji. Celem tego dnia jest podkreślenie, że tolerancja to nie bierna obojętność, ale aktywny szacunek dla różnorodności kulturowej, wyrażania siebie i sposobów życia.

Deklaracja Zasad Tolerancji z 1995 roku

16 listopada 1995 roku, w 50. rocznicę powstania UNESCO, państwa członkowskie przyjęły Deklarację Zasad Tolerancji. Dokument ten definiuje tolerancję jako "szacunek i uznanie dla różnorodności kultur, form wyrazu i sposobów bycia człowiekiem". Deklaracja odwołuje się do Karty Narodów Zjednoczonych oraz Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, traktując tolerancję jako fundament pokoju między narodami, a nie jedynie jako ustępstwo.

Dlaczego 16 listopada?

Wybór tej daty nie był przypadkowy. W 1994 roku UNESCO obchodziło 125. rocznicę urodzin Mahatmy Gandhiego, co wpłynęło na decyzję o ustanowieniu roku 1995 Rokiem Tolerancji ONZ. Deklaracja przyjęta w 1995 roku stała się podstawą dla późniejszego święta.

Ustanowienie przez ONZ

W 1996 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję 51/95, oficjalnie ustanawiając 16 listopada Międzynarodowym Dniem Tolerancji. W tym samym czasie UNESCO wprowadziło Nagrodę UNESCO-Madanjeet Singh, przyznawaną co dwa lata osobom, organizacjom lub instytucjom, które szczególnie przyczyniają się do budowania tolerancji i przeciwdziałania przemocy.

Tolerancja a obojętność

Deklaracja UNESCO wyraźnie rozróżnia tolerancję od obojętności. Tolerancja nie oznacza biernej akceptacji niesprawiedliwości, lecz aktywną postawę: uznanie prawa innych do odmienności przy zachowaniu własnych wartości i gotowości do reagowania na niesprawiedliwość. W codziennych rozmowach termin "tolerancja" bywa mylony z biernością, podczas gdy w rzeczywistości wymaga zaangażowania.

Jak uczcić Dzień Tolerancji?

Święto to nie wymaga spektakularnych działań. Można je uczcić na kilka sposobów:

• przeczytać fragment Deklaracji Zasad Tolerancji i przedyskutować go w grupie,
• przyjrzeć się własnemu językowi i sprawdzić, czy nie utrwala on stereotypów,
• poznać inną kulturę poprzez literaturę, film lub rozmowę,
• reagować na przejawy niesprawiedliwości w swoim otoczeniu, niezależnie od przyczyny.

Tolerancja to postawa aktywna, a nie jedynie brak sprzeciwu. Wymaga świadomego zaangażowania i uznania wartości innych, przy jednoczesnym zachowaniu własnych przekonań.

„Tolerancja to szacunek i uznanie dla bogactwa różnorodności kultur, form wyrazu i sposobów bycia człowiekiem”

Deklaracja Zasad Tolerancji UNESCO, 1995

Ciekawostki

1. Wybór 16 listopada nawiązuje do 125. rocznicy urodzin Mahatmy Gandhiego, obchodzonej przez UNESCO w 1994 roku.
2. Deklaracja z 1995 roku wyraźnie odróżnia tolerancję od biernej obojętności wobec niesprawiedliwości.
3. Deklarację Zasad Tolerancji przyjęto dokładnie w pięćdziesiątą rocznicę powstania UNESCO.