Dzień Kredki

Dzień Kredki obchodzony jest corocznie 22 listopada. To święto, którego nie ustanowiła żadna instytucja ani firma – pojawia się w kalendarzach świąt nietypowych bez wyraźnego autora, a mimo to zdobyło popularność w wielu przedszkolach i szkołach.

Pochodzenie kredki a jej święto

Choć nie wiadomo dokładnie, skąd wzięło się święto kredki, sama nazwa przyboru ma niejednoznaczną metrykę. Pierwsze przybory do rysowania, łączące pigment z tłuszczem lub woskiem, znano w Europie od dawna. Jednak kredka w formie znanej współcześnie – kolorowa laseczka w papierowej otoczce – to wynalazek przełomu XIX i XX wieku, związany z rozwojem przemysłu chemicznego i produkcją barwników. Przełomowym momentem w Stanach Zjednoczonych był rok 1903, kiedy firma Binney & Smith wprowadziła na rynek pudełko ośmiu woskowych kredek marki Crayola, w cenie dostępnej dla szkół. To właśnie ten moment, a nie konkretna data w kalendarzu, upowszechnił kredkę jako podstawowy przybór dziecięcy.

Kredka ołówkowa a kredka świecowa – dwa rodzaje pod jedną nazwą

W języku polskim termin „kredka” obejmuje dwa różne narzędzia. Kredka ołówkowa to barwny grafit w drewnianej lub plastikowej oprawce, działający podobnie do ołówka, ale kolorowy. Kredka świecowa, kojarzona z markami takimi jak Crayola czy polska Bambino, to stopiony wosk z pigmentem, uformowany w laseczkę bez drewnianej osłonki. Obie rysują inaczej, mają różne historie techniczne, ale łączy je wspólne miejsce w piórniku.

Dzień Kredki w Polsce

W Polsce najbardziej rozpoznawalnym producentem kredek jest firma St. Majewski z Pruszkowa, twórca marki Bambino, obecnej w polskich piórnikach od lat. Z okazji 22 listopada publikowane są materiały pokazujące proces powstawania kredki z gliny kaolinowej, barwnika i wosku. Dzień Kredki bywa też okazją do przypomnienia, że kredki nie są tylko zabawką dla dzieci – kolorowanki dla dorosłych, popularne jako forma relaksu, opierają się na tym samym przyborze.

Jak świętować Dzień Kredki

Do obchodów Dnia Kredki nie potrzeba specjalnych zakupów – wystarczy pudełko kredek, które często leży w domowej szufladzie. Można spróbować różnych technik, takich jak:

• Rysunek metodą frotażu – kredka położona płasko na kartce, odbijająca się na wypukłej fakturze (np. kora, moneta, liść)
• Technika rezerwy woskowej – rysunek kredką pod warstwą rozwodnionej farby akwarelowej, która nie kryje wosku
• Wspólne kolorowanie dużej planszy przez całą rodzinę lub klasę

To niewielkie święto, ale trafia w uniwersalną potrzebę – kredka jest często pierwszym narzędziem, którym człowiek świadomie zostawia ślad na papierze, niezależnie od wieku.

Ciekawostki

1. Kredek można używać nie tylko do rysowania na papierze, ale też do kalkowania wzorów spod kartki, np. faktury monety czy serwetki.
2. Wśród kredek wyróżnia się kredki ołówkowe, których rdzeń wykonany jest z grafitu o różnym stopniu twardości, oraz kredki świecowe (woskowe), tworzone na bazie wosku lub parafiny.
3. Kolorowanki dla dorosłych, w których wykorzystuje się kredki, zyskały w ostatnich latach dużą popularność jako sposób na relaks i redukcję stresu.