Dzień Języka Rosyjskiego

Szósty czerwca to w kalendarzu ONZ Dzień Języka Rosyjskiego, ale w tym samym dniu w internetowych kalendarzach świąt nietypowych figuruje też zupełnie inne, amerykańskie święto – Dzień Jojo. To czysty zbieg okoliczności, bo obie daty wywodzą się z zupełnie niezależnych źródeł, ale warto go rozdzielić, zanim przejdziemy do samego języka rosyjskiego.

Skąd wzięła się ta data

Podobnie jak pozostałe Dni Języków ONZ, Dzień Języka Rosyjskiego powstał w 2010 roku z inicjatywy Departamentu Globalnej Komunikacji (dawniej Departament Informacji Publicznej ONZ), którego celem było promowanie wielojęzyczności organizacji i równego traktowania jej sześciu języków roboczych. Datę wybrano nieprzypadkowo: szósty czerwca to dzień urodzin Aleksandra Puszkina, urodzonego w 1799 roku w Moskwie poety, prozaika i dramaturga, uznawanego za twórcę nowożytnego literackiego języka rosyjskiego.

Puszkin poza ONZ

Rosja obchodzi rocznicę urodzin Puszkina niezależnie od kalendarza ONZ i to od dłuższego czasu – w 2011 roku prezydent Federacji Rosyjskiej podpisał dekret ustanawiający Dzień Języka Rosyjskiego jako oficjalne rosyjskie święto państwowe, którego celem było, jak zapisano w dokumencie, zachowanie i rozwijanie języka rosyjskiego jako „narodowego skarbu narodów Federacji Rosyjskiej”. Dopiero później, w 2017 roku, Zgromadzenie Ogólne ONZ formalnie poparło ideę Dni Języków jako całości.

Dlaczego akurat Puszkin, a nie inny pisarz

Puszkin zadebiutował jako poeta w wieku piętnastu lat, a zanim zginął w wieku trzydziestu siedmiu lat w pojedynku w 1837 roku, zdążył stworzyć dzieła uznawane do dziś za fundament rosyjskiej literatury, w tym powieść wierszem „Eugeniusz Oniegin” czy poemat „Jeździec miedziany”. To właśnie jego bogate, różnorodne słownictwo i swoboda łączenia stylu potocznego z literackim sprawiły, że bywa nazywany twórcą współczesnego języka rosyjskiego – stąd wybór jego urodzin, a nie na przykład rocznicy jakiegoś wydarzenia historycznego związanego z samym językiem.

Jak uczcić Dzień Języka Rosyjskiego

• przeczytać jeden z krótszych utworów Puszkina, na przykład bajkę wierszem, w polskim przekładzie
• sprawdzić, ile rosyjskich zapożyczeń funkcjonuje we współczesnej polszczyźnie potocznej
• obejrzeć ekranizację jednego z dzieł Puszkina, na przykład „Damę pikową” czy „Córkę kapitana”

Dzień Języka Rosyjskiego, w odróżnieniu od wielu dat z tego kalendarza, ma podwójne umocowanie – jako inicjatywa ONZ z 2010 roku i jako oficjalne rosyjskie święto państwowe od roku następnego.