Kalendarz świąt nietypowych · data stała
Dzień Języka Rosyjskiego
Dzień Języka Rosyjskiego obchodzony 6 czerwca, ustanowiony przez ONZ w 2010 r., upamiętnia urodziny poety Aleksandra Puszkina.
- Typ daty
- data stała
- Temat
- Kultura i hobby
- Zasięg
- Świat; od 2011 roku również oficjalne święto państwowe Federacji Rosyjskiej
- Rok urodzin Aleksandra Puszkina, do których nawiązuje data święta
- 1799
Dzień Języka Rosyjskiego – pochodzenie
Ustanowiony w 2010 roku z inicjatywy ONZ jako jeden z sześciu Dni Językowych Organizacji. Data 6 czerwca upamiętnia urodziny Aleksandra Puszkina (6 czerwca 1799), uznawanego za twórcę współczesnego literackiego języka rosyjskiego.
Szósty czerwca to w kalendarzu ONZ Dzień Języka Rosyjskiego, ale w tym samym dniu w internetowych kalendarzach świąt nietypowych figuruje też zupełnie inne, amerykańskie święto – Dzień Jojo. To czysty zbieg okoliczności, bo obie daty wywodzą się z zupełnie niezależnych źródeł, ale warto go rozdzielić, zanim przejdziemy do samego języka rosyjskiego.
Skąd wzięła się ta data
Podobnie jak pozostałe Dni Języków ONZ, Dzień Języka Rosyjskiego powstał w 2010 roku z inicjatywy Departamentu Globalnej Komunikacji (dawniej Departament Informacji Publicznej ONZ), którego celem było promowanie wielojęzyczności organizacji i równego traktowania jej sześciu języków roboczych. Datę wybrano nieprzypadkowo: szósty czerwca to dzień urodzin Aleksandra Puszkina, urodzonego w 1799 roku w Moskwie poety, prozaika i dramaturga, uznawanego za twórcę nowożytnego literackiego języka rosyjskiego.
Puszkin poza ONZ
Rosja obchodzi rocznicę urodzin Puszkina niezależnie od kalendarza ONZ i to od dłuższego czasu – w 2011 roku prezydent Federacji Rosyjskiej podpisał dekret ustanawiający Dzień Języka Rosyjskiego jako oficjalne rosyjskie święto państwowe, którego celem było, jak zapisano w dokumencie, zachowanie i rozwijanie języka rosyjskiego jako „narodowego skarbu narodów Federacji Rosyjskiej”. Dopiero później, w 2017 roku, Zgromadzenie Ogólne ONZ formalnie poparło ideę Dni Języków jako całości.
Dlaczego akurat Puszkin, a nie inny pisarz
Puszkin zadebiutował jako poeta w wieku piętnastu lat, a zanim zginął w wieku trzydziestu siedmiu lat w pojedynku w 1837 roku, zdążył stworzyć dzieła uznawane do dziś za fundament rosyjskiej literatury, w tym powieść wierszem „Eugeniusz Oniegin” czy poemat „Jeździec miedziany”. To właśnie jego bogate, różnorodne słownictwo i swoboda łączenia stylu potocznego z literackim sprawiły, że bywa nazywany twórcą współczesnego języka rosyjskiego – stąd wybór jego urodzin, a nie na przykład rocznicy jakiegoś wydarzenia historycznego związanego z samym językiem.
Jak uczcić Dzień Języka Rosyjskiego
- przeczytać jeden z krótszych utworów Puszkina, na przykład bajkę wierszem, w polskim przekładzie
- sprawdzić, ile rosyjskich zapożyczeń funkcjonuje we współczesnej polszczyźnie potocznej
- obejrzeć ekranizację jednego z dzieł Puszkina, na przykład „Damę pikową” czy „Córkę kapitana”
Dzień Języka Rosyjskiego, w odróżnieniu od wielu dat z tego kalendarza, ma podwójne umocowanie – jako inicjatywa ONZ z 2010 roku i jako oficjalne rosyjskie święto państwowe od roku następnego.
„W dniach zwątpienia, w dniach ciężkich rozmyślań o losach mojej ojczyzny – ty jeden jesteś dla mnie podporą i oparciem, o wielki, potężny, prawdomówny i wolny języku rosyjski!”
Iwan Turgieniew, wiersz prozą „Русский язык” („Język rosyjski”, 1882)
Ciekawostki
- W 2011 roku Dzień Języka Rosyjskiego został ogłoszony oficjalnym świętem państwowym Federacji Rosyjskiej.
- Rosyjski jest jednym z sześciu języków oficjalnych ONZ i zajmuje wysokie miejsce na świecie pod względem liczby użytkowników.
- Tego samego dnia, 6 czerwca, obchodzony jest również nietypowy Dzień Jojo.