Dzień „Fasolkowych” Cukierków Jelly Bean

22 kwietnia w amerykańskich kalendarzach widnieje jako Dzień Fasolkowych Cukierków Jelly Bean – święto poświęcone niewielkim żelkom o kształcie przypominającym fasolkę, z charakterystyczną twardą cukrową powłoką. W Polsce znamy je głównie z filmów lub wielkanocnych koszyczków zza oceanu, jednak ich historia jest znacznie starsza i bardziej interesująca niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Czym właściwie jest jelly bean

Jelly bean składa się z dwóch podstawowych warstw – miękkiego, żelowego wnętrza, które przypomina tureckie ciastko rahat łukum, oraz twardej cukrowej powłoki nakładanej metodą drażowania. Proces ten polega na obracaniu cukierków w wielkich bębnach i stopniowym polewaniu ich syropem, aż powstanie gładka, cienka skorupka. Ta technika wykończenia jest znacznie starsza niż same żelki – drażowane migdały produkowano w Europie już w XVII wieku. Jelly bean to więc połączenie orientalnego wnętrza z europejskim sposobem przygotowania powłoki.

Skąd się wzięło święto

Pochodzenie Dnia Fasolkowych Cukierków Jelly Bean nie jest w pełni udokumentowane. Krąży legenda, że datę 22 kwietnia ustanowił prezydent Ronald Reagan, jednak brakuje na to oficjalnych dokumentów, więc należy traktować tę informację jako anegdotę. Reagan faktycznie związał się z tymi cukierkami, gdyż po rzuceniu palenia zastąpił papierosy żelkami, co stało się elementem jego wizerunku. Podczas inauguracji w 1981 roku zamówiono kilka ton cukierków, a producent stworzył specjalny smak jagodowy, aby można było ułożyć z nich biało-czerwono-niebieską kompozycję. W 1983 roku jelly beans poleciały w kosmos na pokładzie promu Challenger – jako jeden z pierwszych słodyczy w historii.

Wielkanocny kontekst

W Stanach Zjednoczonych jelly beans są ściśle związane z Wielkanocą, głównie ze względu na swój kształt, który przypomina miniaturowe jajko. Dlatego trafiły do świątecznych koszyczków i stały się częścią zabawy w poszukiwanie słodyczy ukrytych w ogrodzie. Data 22 kwietnia zwykle przypada właśnie w okresie wielkanocnym.

Ciekawostki o jelly beans

• Sprzedaż tych cukierków w USA spopularyzował w latach 60. XIX wieku William Schrafft, który zachęcał do wysyłania ich żołnierzom Unii podczas wojny secesyjnej. Twarda powłoka pełniła wówczas praktyczną funkcję – chroniła wnętrze i umożliwiała sprzedaż na wagę.
• Współcześnie dostępnych jest ponad sto smaków, od klasycznych owocowych po nietypowe, sprzedawane jako element gry towarzyskiej.
• Produkcja jednego żelka trwa kilka dni, głównie ze względu na powolne narastanie cukrowej powłoki.
• Nazwa „jelly bean” odnosi się wyłącznie do kształtu – z fasolą cukierki nie mają nic wspólnego, stąd w polskiej wersji nazwy święta używa się cudzysłowu.

W Polsce jelly beans przez długi czas pozostawały produktem niszowym, kojarzonym głównie z amerykańskimi filmami. Dopiero rozwój sklepów oferujących importowane słodycze sprawił, że dziś można je kupić na wagę, podobnie jak 150 lat temu w Bostonie.

Jak obchodzić 22 kwietnia

Najprostszym sposobem jest zorganizowanie ślepego testu smaków – wystarczy kilka osób, garść kolorowych żelków i zgadywanie, jaki smak właśnie się zjadło. Można też spróbować przygotować własne żelki w domu, choć bez profesjonalnego bębna do drażowania trzeba będzie zrezygnować z charakterystycznej cukrowej powłoki.

Ciekawostki

1. Na inaugurację prezydentury Ronalda Reagana w 1981 roku zamówiono trzy i pół tony czerwonych, białych i niebieskich żelków, a niebieski smak stworzono specjalnie na tę okazję
2. Początki tych cukierków sięgają czasów wojny secesyjnej - bostoński cukiernik William Schrafft zachęcał w latach 60. XIX wieku do wysyłania ich żołnierzom Unii
3. Kształt i technika wykonania żelków (twarda skorupka, miękki środek) nawiązują do tureckiego rachatłukum oraz cukrzonych migdałów