Kalendarz świąt nietypowych · data stała

Dzień Chorych na Padaczkę

14 lutego to Dzień Chorych na Padaczkę, upamiętniający św. Walentego - patrona epilepsji. Tego dnia warto poznać specyfikę tej choroby i zasady pierwszej pomocy przy napadzie padaczkowym.

Typ daty
data stała
Zasięg
Polska
Liczba osób chorych na padaczkę w Polsce
ok. 400 000

Dzień Chorych na Padaczkę – pochodzenie

Polska; data 14 lutego nawiązuje do tego, że święty Walenty, patron zakochanych, uznawany jest tradycyjnie także za patrona osób chorych na padaczkę - stąd dawna nazwa epilepsji: „choroba świętego Walentego”

Dzień Chorych na Padaczkę obchodzony jest 14 lutego, w tym samym dniu co walentynki. Zbieżność ta nie jest przypadkowa, ponieważ święty Walenty jest uznawany nie tylko za patrona zakochanych, ale również za opiekuna osób cierpiących na padaczkę, którą w niektórych dawnych źródłach określano nawet mianem choroby świętego Walentego.

Dlaczego właśnie Walenty?

Legendy przypisują świętemu Walentemu opiekę nad ludźmi doświadczającymi napadów drgawkowych. W różnych krajach Europy przez wieki kult ten był utrwalony w lokalnych tradycjach. Choć wersje tej historii różnią się między sobą, należy traktować je raczej jako tradycję niż udokumentowany fakt.

Wybór daty 14 lutego ma praktyczny i przewrotny wymiar. To dzień o dużej uwadze medialnej, który organizacje pacjenckie od lat wykorzystują, aby przy okazji walentynek poruszyć temat choroby otoczonej trwałymi stereotypami. Warto dodać, że w kalendarzu istnieją także inne daty poświęcone tej tematyce, obchodzone w innych terminach.

Czym jest padaczka?

Padaczka to jedna z najczęstszych chorób neurologicznych. W Polsce dotyka około 400 tysięcy osób, a nowe diagnozy stawiane są co roku u kilkudziesięciu tysięcy pacjentów.

Istotą padaczki są napady wynikające z nieprawidłowych wyładowań bioelektrycznych w mózgu. Wbrew powszechnemu wyobrażeniu, nie każdy napad wygląda jak upadek z drgawkami całego ciała. Wiele napadów przebiega dyskretnie: jako krótkie zawieszenie, mimowolne ruchy ręki lub nagłe, dziwne doznanie zapachowe. Te formy bywają często latami nierozpoznane.

Pierwsza pomoc – jak reagować?

Podczas napadu drgawkowego należy:

  • zabezpieczyć głowę, podkładając miękkie przedmioty, i usunąć z otoczenia twarde lub ostre obiekty
  • nie przytrzymywać chorego ani nie próbować powstrzymywać drgawek siłą
  • w żadnym wypadku nie wkładać niczego do ust poszkodowanemu, ponieważ jest to szkodliwy mit
  • sprawdzić czas trwania napadu, np. patrząc na zegarek
  • po ustąpieniu drgawek ułożyć osobę w pozycji bocznej i pozostać z nią do pełnego odzyskania kontaktu
  • wezwać pogotowie, jeśli napad trwa dłużej niż 5 minut, powtarza się, doszło do urazu lub jest to pierwszy napad w życiu

Życie z padaczką

U większości pacjentów odpowiednio dobrane leczenie farmakologiczne pozwala opanować napady, co umożliwia normalne funkcjonowanie – naukę, pracę, prowadzenie samochodu (po spełnieniu określonych warunków) i życie społeczne.

Największym obciążeniem bywają nie sama choroba, lecz reakcje otoczenia. Osoby z padaczką wskazują, że najbardziej dotkliwe są sytuacje, w których po ujawnieniu diagnozy zmienia się nastawienie pracodawcy lub znajomych, mimo że choroba jest kontrolowana i nie wpływa na wykonywanie obowiązków.

Jak obchodzić Dzień Chorych na Padaczkę?

Kampanie z 14 lutego wykorzystują kolor fioletowy i skupiają się na obalaniu stereotypów. Można włączyć się w obchody, uczestnicząc w wydarzeniach organizowanych przez towarzystwa naukowe i stowarzyszenia pacjentów lub po prostu dzieląc się zasadami pierwszej pomocy.

Najbardziej wartościowe jest ostatnie z tych działań. Napad padaczkowy w miejscu publicznym zdarza się częściej, niż większość osób sądzi, a przypadkowi świadkowie często reagują błędnie. Poświęcenie kilkunastu minut na zapamiętanie sześciu podstawowych zasad pierwszej pomocy jest najlepszym sposobem uczczenia tego dnia.

Ciekawostki

  1. Na padaczkę cierpieli m.in. Ludwig van Beethoven, Fiodor Dostojewski, Juliusz Cezar oraz Napoleon Bonaparte.
  2. Każdego roku w Polsce diagnozuje się około 27 tysięcy nowych przypadków padaczki.
  3. Typowy napad padaczkowy trwa zazwyczaj 2-3 minuty i ustępuje samoistnie.