Dzień Asteroid

Dzień Asteroid obchodzony 30 czerwca upamiętnia katastrofę tunguską z 1908 roku, największe udokumentowane uderzenie ciała niebieskiego w Ziemię. ONZ oficjalnie ustanowiła to święto w grudniu 2016 roku, aby zwiększyć świadomość zagrożeń kosmicznych.

Katastrofa tunguska – co się stało?

30 czerwca 1908 roku nad syberyjską tajgą, w rejonie rzeki Podkamiennaja Tunguska, doszło do potężnej eksplozji na wysokości kilku kilometrów. Fala uderzeniowa zniszczyła las na obszarze około 2000 km². Brak krateru sugeruje, że ciało o średnicy kilkudziesięciu metrów eksplodowało w atmosferze. Gdyby podobne zdarzenie miało miejsce nad miastem, skutki byłyby katastrofalne.

Kto zapoczątkował Dzień Asteroid?

Inicjatorami byli przedstawiciele nauki i popkultury, m.in. Brian May (Queen), reżyser Grigorij Richters, astronauta Rusty Schweickart i astrofizyk Danica Remy. Pierwsze obchody odbyły się w 2015 roku, a w 2016 roku ONZ oficjalnie uznała to święto, promując edukację na temat zagrożeń asteroidalnych.

Czy asteroidy stanowią realne zagrożenie?

Rzadko, ale nie są niewinne. W 2013 roku nad Czelabińskiem eksplodował obiekt o średnicy 20 metrów, powodując szkody materialne i raniąc ludzi. W 2022 roku misja DART NASA udowodniła, że można zmienić tor asteroidy, co daje nadzieję na przyszłą obronę planetarną.

Asteroidy – fakty i liczby

• Pierwszą odkrytą asteroidą była Ceres (1801), obecnie klasyfikowana jako planeta karłowata.
• Większość asteroid znajduje się w pasie głównym między Marsem a Jowiszem.
• Skatalogowano setki tysięcy asteroid, a nowe odkrycia są dokonywane codziennie.
• Obiekty bliskie Ziemi (NEO) są monitorowane przez specjalne programy.
• Sondy kosmiczne dostarczyły próbki materii z kilku asteroid na Ziemię.

Jak spędzić Dzień Asteroid?

30 czerwca na całym świecie organizowane są wykłady, pokazy nieba i transmisje przez obserwatoria. W Polsce wydarzenia organizują instytuty naukowe i kluby astronomiczne. W domu można obserwować asteroidy przez lornetkę, zauważając ich ruch na niebie, lub zapoznać się z mapą pasa głównego asteroid lub misją DART.

Ciekawostki

1. Katastrofa tunguska zniszczyła ponad 2000 km² syberyjskiej tajgi z siłą odpowiadającą 5-10 megatonom trotylu
2. Wśród inicjatorów święta był Brian May, gitarzysta zespołu Queen i doktor astrofizyki
3. Celem obchodów jest zwiększanie świadomości o zagrożeniu ze strony planetoid oraz metodach ochrony przed możliwymi zderzeniami z Ziemią