Imieniny Hortensjusza

Dziedzictwo rzymskich mówców: Hortensjusze

Rodzina Hortensjuszy zapisała się w historii Republiki Rzymskiej dwukrotnie, za każdym razem w odmiennej roli. Pierwszy z nich, Kwintus Hortensjusz, dyktator z początku III wieku p.n.e., wprowadził przełomową lex Hortensia, która nadała uchwałom zgromadzeń plebejskich moc obowiązującą dla całego ludu rzymskiego. To prawo ostatecznie zakończyło wielowiekowy konflikt między stanami. Drugi z Hortensjuszy, Kwintus Hortensjusz Hortalus, był najwybitniejszym mówcą sądowym Rzymu przed Cyceronem, znanym z niezwykle ozdobnego, niemal teatralnego stylu wystąpień. Jego najsłynniejszą sprawą był proces Werresa, w którym poniósł porażkę właśnie na rzecz Cycerona.

Hortensjusz w polszczyźnie: imię i tradycja

W polskim języku imię Hortensjusz funkcjonuje głównie jako termin podręcznikowy, stosowany w tłumaczeniach mów, opracowaniach historycznych i prawniczych. Łacińskie Hortensius oddaje się w polskich publikacjach właśnie jako Hortensjusz. Jako imię nadawane dzieciom w Polsce pozostaje niezwykle rzadkie, znacznie mniej popularne niż żeńska Hortensja, której popularność wynika z mody XIX wieku oraz skojarzenia z nazwą kwiatu. Ciekawostką jest polska końcówka -usz, charakterystyczna dla łacińskich form zakończonych na -ius (np. Klaudiusz, Marcjusz, Kasjusz). Dzięki niej imię Hortensjusz odmienia się w języku polskim bez żadnych trudności.