Dzień Zwierząt

Dzień Zwierząt obchodzony 4 października jest polską wersją Światowego Dnia Zwierząt, międzynarodowego święta poświęconego ochronie zwierząt i ich prawom. W Polsce nie jest to święto państwowe ani dzień wolny od pracy — urzędy, szkoły i sklepy funkcjonują normalnie. Data wybrana została ze względu na wspomnienie św. Franciszka z Asyżu, patrona ekologów, które przypada tego samego dnia w kalendarzu kościelnym. Obchody organizują głównie schroniska, organizacje prozwierzęce, szkoły i samorządy.

Historia Dnia Zwierząt

Pomysł wyodrębnienia takiego dnia narodził się w latach 30. XX wieku wśród europejskich towarzystw ochrony zwierząt. Decyzję podjęto podczas kongresu we Florencji w 1931 roku. Data 4 października nawiązuje do św. Franciszka z Asyżu, którego przekaz o wspólnocie stworzenia był wówczas kluczowy dla ruchu ochrony zwierząt.

Dzień ten ma dwie warstwy: kościelną (wspomnienie św. Franciszka, błogosławieństwo zwierząt w parafiach) oraz świecką (międzynarodowy dzień dobrostanu zwierząt, niezależny od wyznania, obejmujący schroniska, prawo, hodowle i codzienne traktowanie zwierząt).

Czy Dzień Zwierząt jest świętem państwowym?

Nie, nie jest to święto państwowe ani dzień wolny od pracy. Choć jest obecny w kalendarzach instytucji i mediów, brakuje mu podstawy prawnej porównywalnej z np. 11 listopada. Państwo jednak reguluje ochronę zwierząt ustawowo, a Dzień Zwierząt bywa okazją do przypominania przepisów.

Polskie prawo o ochronie zwierząt

Podstawą jest ustawa z 1997 roku, która stanowi, że zwierzę nie jest rzeczą. Zakazuje znęcania się, reguluje warunki utrzymania zwierząt domowych i gospodarskich, transport, ubój oraz działanie schronisk. Za znęcanie się grozi kara karna, a sąd może orzec zakaz posiadania zwierząt. Gminy odpowiadają za opiekę nad bezdomnymi zwierzętami i co roku przyjmują publiczne programy przeciwdziałania bezdomności.

Osobne przepisy dotyczą zwierząt wolno żyjących, łownych i chronionych, a prawo unijne wpływa na dobrostan w hodowli i transporcie. Warto wiedzieć, kto w okolicy ma uprawnienia do interwencji (gmina, weterynarz, policja, organizacje społeczne).

Obchody w Polsce

Schroniska organizują dni otwarte, zbiórki karmy, akcje adopcyjne i spotkania z behawiorystami. Szkoły prowadzą zajęcia o odpowiedzialnej opiece, często zbierając dary. Organizacje prozwierzęce prowadzą kampanie np. przeciw łańcuchom czy hodowlom. W parafiach odbywa się błogosławieństwo zwierząt. Coraz częściej obchody rozciągają się na cały tydzień, skupiając się na promocji adopcji dorosłych zwierząt i problemie letnich porzuceń.

Co można zrobić 4 października?

Schroniska potrzebują głównie koców, ręczników, karmy i wolontariuszy wyprowadzających. Warto sprawdzić lokalne listy potrzeb, zaczipować własne zwierzę, zapoznać się z programem gminnym i zgłaszać przypadki złego traktowania. W domu i szkole warto rozmawiać o kosztach utrzymania zwierząt, co ogranicza porzucanie ich po kilku miesiącach.

• Sprawdź listę potrzeb schroniska przed zakupem karmy
• Zaczipuj i zarejestruj swoje zwierzę
• Zapoznaj się z gminnym programem opieki nad zwierzętami
• Zgłoś złe traktowanie zwierząt odpowiednim służbom

„Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą.”

Ustawa o ochronie zwierząt z 21 sierpnia 1997 r.

Najczęstsze pytania