Wspomnienie Świętych Prymitywa i Fakunda
27 listopada to dzień wspomnienia świętych Fakunda i Prymitywa, męczenników hiszpańskich, choć ich obchód nie znajduje się w powszechnym kalendarzu Kościoła. Figurują jedynie w Martyrologium Rzymskim oraz w kalendarzach lokalnych północnej Hiszpanii, szczególnie w diecezji León.
Tradycja opisuje ich jako braci, synów setnika Marcelego, którzy zginęli nad rzeką Cea, w pobliżu dzisiejszego miasta Sahagún, na przełomie III i IV wieku, podczas prześladowań. Źródła są nieliczne i mocno rozbieżne co do dat, pewne jest jednak, że ich kult istniał już we wczesnym średniowieczu.
Najbardziej wymiernym śladem ich historii jest nazwa miasta Sahagún, które powstało nad ich grobem. Pierwotna łacińska nazwa opactwa benedyktyńskiego brzmiała Sanctum Facundum – Święty Fakund. Z czasem wymowa uległa skróceniu i zniekształceniu, dając współczesną formę. Miasto nosi więc nazwę pochodzącą od imienia męczennika.
Opactwo w Sahagún stało się w XI i XII wieku jednym z najważniejszych ośrodków monastycznych na Półwyspie Iberyjskim, głównym centrum reformy kluniackiej w Hiszpanii, cieszącym się opieką królów Kastylii i Leónu. Leżące na Drodze św. Jakuba, było kluczowym punktem dla pielgrzymów. Do dziś zachowały się głównie ruiny oraz ceglane kościoły w stylu mudéjar, będące świadectwem współistnienia kultur chrześcijańskiej i muzułmańskiej w średniowiecznej Hiszpanii.
Warto zaznaczyć, że św. Fakunda z Sahagún nie należy mylić ze św. Janem z Sahagún, augustianinem z XV wieku, którego przydomek pochodzi od tego samego miasta – a pośrednio od męczennika, od którego wzięło się pierwotne nazwisko.
„Kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony.”
Mt 24,13