Dzień Całowania Dziewczyn

Rzymianie posługiwali się trzema różnymi terminami na określenie pocałunku, z których każdy niósł odmienne znaczenie: *osculum* (pocałunek w policzek, wyraz szacunku), *basium* (czuły pocałunek między bliskimi) oraz *savium* (zarezerwowany dla kochanków). *Dzień Całowania Dziewczyn*, obchodzony 26 września, to świetna okazja, by przypomnieć, jak na przestrzeni wieków zmieniało się postrzeganie tego gestu.

Choć data 26 września nie ma udokumentowanego pochodzenia i funkcjonuje wyłącznie w polskich kalendarzach świąt nietypowych, warto pamiętać, że pocałunek zawsze wymaga zgody obu stron – kalendarzowa data nie zmienia tej zasady.

Już w starożytnych Indiach (ponad 3000 lat temu) pojawiały się wzmianki o pocałunku romantycznym. W Rzymie pełnił on funkcję społeczną i prawną – pieczętował umowy i zaręczyny, a jego publiczne złożenie miało moc wiążącą. W średniowiecznej Europie znano *pocałunek pokoju* (wymieniany podczas liturgii) oraz *pocałunek hołdu lennego*. Zdarzały się też zakazy – np. Tyberiusz ograniczył powitalne pocałunki ze względów epidemiologicznych.

W Polsce przez wieki popularny był zwyczaj całowania kobiet w dłoń, wywodzący się z etykiety dworskiej. Rytuał ten miał ściśle określone zasady: wykonywano go w pomieszczeniu, dłoń unoszono do ust, a nie pochylano nad nią głowę, i unikano go wobec bardzo młodych kobiet. Dziś obyczaj niemal zanikł, a jego wykonanie bywa postrzegane jako archaizm lub teatralny gest.

Współcześnie znaczenie pocałunku wciąż zależy od kontekstu kulturowego i może prowadzić do nieporozumień:
– **we Francji i Włoszech** policzkowe pocałunki na powitanie są powszechne, ale ich liczba i kolejność różnią się regionalnie,
– **w Polsce** trzykrotny pocałunek w policzek oznacza bliską znajomość, a nie kurtuazję,
– **w Azji** publiczne całowanie się bywa źle widziane lub regulowane prawem,
– **w kulturach Zatoki Perskiej** pocałunek w czoło to gest szacunku wobec starszych.

Pandemia COVID-19 przyniosła też zmiany w sposobie powitań – część osób trwale zrezygnowała z całowania na rzecz uścisku dłoni lub skinienia głowy, co jest jedną z niewielu obyczajowych przemian, które dokonały się w krótkim czasie.

26 września warto potraktować szeroko – pocałunek w czoło, policzek lub dłoń bywa wyrazem czułości silniejszym niż słowa. To dobry moment, by przypomnieć, że życzliwość nie potrzebuje specjalnej okazji.