Światowy Dzień Pracoholizmu

Światowy Dzień Pracoholizmu obchodzony jest 12 sierpnia i ma na celu zwrócenie uwagi na problem uzależnienia od pracy, które łatwo pomylić z pracowitością. Wbrew pozorom, nie chodzi o ilość przepracowanych godzin, ale o wewnętrzny przymus ciągłego działania zawodowego, który zaczyna dominować nad życiem osobistym. To poważne święto, pozbawione żartów, ponieważ dotyka realnego problemu zdrowotnego.

Geneza słowa „pracoholizm”

Termin „workaholic” został stworzony w 1971 roku przez Wayne’a Oatesa, amerykańskiego pastora i profesora psychologii religii, który opisał swoje własne uzależnienie w książce „Confessions of a Workaholic”. Połączył słowo „work” (praca) z „alcoholism” (alkoholizm), wskazując na podobieństwo mechanizmu utraty kontroli i przymusu, mimo świadomości negatywnych konsekwencji. Nie ma jednak jasnych informacji na temat tego, kto i kiedy ustanowił Światowy Dzień Pracoholizmu jako oficjalną datę w kalendarzu – brakuje źródła potwierdzającego jego powstanie i autorów tej inicjatywy.

Jak rozpoznać pracoholizm?

Pracoholik definiuje siebie przez swoje działania, a nie cechy osobowości, co utrudnia mu przerwanie tego schematu nawet podczas urlopu. Problem bywa trudny do zauważenia, ponieważ otoczenie często chwali nadmierne zaangażowanie w pracę, zamiast je kwestionować. Typowe oznaki pracoholizmu to:

• przenoszenie pracy do domu i pozostawanie po godzinach bez wyraźnej potrzeby,
• brak pamięci o ostatnim prawdziwym urlopie,
• zaniedbywanie relacji z bliskimi na rzecz obowiązków zawodowych,
• problemy ze snem oraz bóle głowy i stawów związane z chronicznym napięciem.

Skala problemu w Polsce

Według badania CBOS z 2019 roku, około 11% Polaków, czyli około 2,5 miliona osób, zmaga się z pracoholizmem, a kolejna duża grupa jest zagrożona tym uzależnieniem. Dane Eurostatu pokazują, że Polacy pracują średnio 39,3 godziny tygodniowo – więcej niż większość krajów Unii Europejskiej, choć mniej niż Turcy czy mieszkańcy Serbii i Bośni. Dla porównania, w Holandii tydzień pracy trwa niespełna 32 godziny, co ilustruje różnice w kulturze pracy w Europie. Badania CBOS wskazują również, że najbardziej narażone na pracoholizm są osoby w wieku 25-44 lat, czyli w środku kariery zawodowej, często budujące swoją pozycję na rynku pracy.

Cel Światowego Dnia Pracoholizmu

Światowy Dzień Pracoholizmu nie służy gloryfikacji pracy ponad miarę, lecz skłania do refleksji, czy zaangażowanie zawodowe nie zaczyna przynosić więcej strat niż korzyści. To okazja, by przyjrzeć się własnym nawykom, zanim staną się trudne do kontrolowania bez pomocy specjalisty.

Jak wykorzystać tę refleksję?

Jeśli ktoś dostrzega u siebie objawy pracoholizmu, warto rozmawiać z bliskimi lub psychologiem – problem rzadko mija sam. Światowy Dzień Pracoholizmu można też potraktować praktycznie: ustalić jedną godzinę w tygodniu bez telefonu służbowego lub zapytać współpracownika o jego ostatni prawdziwy urlop. Małe zmiany, choć nie rozwiązują problemu od razu, są łatwiejsze do utrzymania niż radykalne postanowienia noworoczne.

„Praca nie zając, nie ucieknie.”

przysłowie ludowe

Ciekawostki

1. Słowo workaholic (pracoholik) ukuł w 1971 roku Wayne Oates w książce „Confessions of a Workaholic”.
2. Według CBOS na uzależnienie od pracy najbardziej narażone są osoby w wieku 25-44 lat.
3. Polacy pracują średnio 39,3 godziny tygodniowo - więcej niż większość krajów Unii Europejskiej.