Dzień Języka Arabskiego

18 grudnia 1973 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ uznało język arabski za szósty oficjalny język organizacji. Rocznicę tej decyzji obchodzimy dziś jako Dzień Języka Arabskiego – jedno z sześciu świąt poświęconych oficjalnym językom ONZ, upamiętniających ich status i znaczenie. Święto to wprowadzono w 2010 roku z inicjatywy Departamentu Informacji Publicznej organizacji, aby promować wielojęzyczność i równość wszystkich sześciu języków: angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, rosyjskiego, arabskiego i chińskiego. W przeciwieństwie do innych dni językowych, data arabskiego nie nawiązuje do postaci historycznej czy tradycji kulturowej, lecz bezpośrednio do decyzji ONZ z 1973 roku.

Język arabski dołączył do oficjalnych języków ONZ prawie trzy dekady po powstaniu organizacji – w 1973 roku, na mocy decyzji Zgromadzenia Ogólnego. Obecnie jest jednym z sześciu języków, w których tłumaczone są dokumenty ONZ, a delegaci mogą zabierać głos podczas obrad, korzystając z tłumaczenia symultanicznego zapewnianego przez organizację.

Arabski, jako język semicki, stawia przed tłumaczami szczególne wyzwania. Używany na co dzień przez setki milionów ludzi na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, występuje w formie mocno zróżnicowanej regionalnie. Standardowy arabski, używany w ONZ i mediach, różni się od dialektów używanych w codziennych rozmowach w poszczególnych krajach. Ta różnorodność sprawia, że arabski jest jednym z najtrudniejszych języków w pracy tłumaczy konferencyjnych.

Spośród sześciu oficjalnych języków ONZ, arabski wyróżnia się tym, że jest jedynym zapisywanym pismem biegnącym od prawej do lewej. Standardowy arabski, używany w dokumentach i mediach, funkcjonuje obok wielu lokalnych dialektów, takich jak egipski, marokański czy zatokowy, które bywają wzajemnie trudno zrozumiałe.

Aby uczcić Dzień Języka Arabskiego, warto spróbować nauczyć się kilku podstawowych zwrotów w tym języku i zapoznać się z pismem czytanym od prawej do lewej – to doświadczenie zupełnie inne niż nauka języka europejskiego. Można też sięgnąć po klasykę literatury arabskiej w tłumaczeniu, aby zobaczyć, jak wiele słów pochodzenia arabskiego funkcjonuje w językach europejskich, w tym w polskim.

Arabski jest dziś językiem urzędowym w ponad dwudziestu krajach należących do Ligi Państw Arabskich, od Maroka po Irak. To właśnie liczba użytkowników i krajów zdecydowała w 1973 roku o nadaniu mu statusu szóstego języka oficjalnego ONZ. Warto też wspomnieć, że alfabet arabski, poza samym językiem arabskim, jest używany do zapisu innych języków, takich jak perski czy urdu, choć każdy z nich ma własne zasady gramatyczne i słownictwo, niezwiązane z arabskim mimo wspólnego pisma.