Dzień Toalet

Światowy Dzień Toalet obchodzony jest corocznie 19 listopada i choć jego nazwa może brzmieć żartobliwie, jest to oficjalne święto ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Jego celem jest zwrócenie uwagi na problem dostępu do godnych warunków sanitarnych, który wciąż pozostaje nierozwiązany dla ogromnej liczby ludzi na całym świecie.

Początki i uznanie przez ONZ

Święto to zostało zainicjowane w 2001 roku przez World Toilet Organization, międzynarodową organizację pozarządową, która zajmuje się poprawą dostępu do sanitacji. Dopiero w 2013 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ oficjalnie uznało 19 listopada za Światowy Dzień Toalet, przenosząc tę inicjatywę z poziomu społecznego na arenę międzynarodową. Obecnie koordynacją obchodów zajmuje się UN-Water we współpracy z UNICEF i WHO. Warto zauważyć, że Światowy Dzień Toalet ma swojego "starszego brata" – Światowy Dzień Wody, obchodzony 22 marca i ustanowiony przez ONZ już w 1993 roku. Oba te dni dotyczą tego samego kluczowego problemu: zapewnienia bezpiecznego dostępu do wody i odpowiedniej infrastruktury sanitarnej.

Poważny problem pod żartobliwą nazwą

Światowy Dzień Toalet jest związany z jednym z celów zrównoważonego rozwoju ONZ – celem 6, który zakłada zapewnienie powszechnego dostępu do wody pitnej i urządzeń sanitarnych do 2030 roku. ONZ podkreśla, że "toalety to coś więcej niż wygoda – to prawo człowieka i podstawa zdrowia publicznego". Brak dostępu do bezpiecznych toalet prowadzi do rozprzestrzeniania się chorób, a w wielu krajach problem ten szczególnie dotyka kobiety i dziewczęta, ograniczając ich możliwości edukacyjne i zawodowe. Dziewczynki, które nie mają dostępu do godnych toalet w szkołach, częściej rezygnują z nauki, zwłaszcza w okresie dojrzewania.

Sytuacja w Polsce

W Polsce dostęp do kanalizacji i toalet nie jest problemem na skalę globalną, dlatego Światowy Dzień Toalet funkcjonuje głównie jako ciekawostka w kalendarzach dni nietypowych i temat pojedynczych artykułów. Mimo to jest to dobra okazja, by przypomnieć, że dla milionów ludzi na świecie temat ten jest codziennym wyzwaniem. Warto również zauważyć, że nawet w krajach rozwiniętych, takich jak Polska, dostęp do publicznych toalet bywa ograniczony. W wielu miastach brakuje ich w przestrzeni miejskiej, co szczególnie odczuwają rodzice z małymi dziećmi, osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami.

Jak można zaangażować się w obchody?

Aby Światowy Dzień Toalet miał realne znaczenie, warto podjąć kilka prostych działań:

• zapoznać się z działalnością organizacji pozarządowych zajmujących się dostępem do wody i sanitacji, takich jak UNICEF,
• rozważyć wsparcie finansowe takiej organizacji, nawet symboliczną kwotą,
• porozmawiać z dziećmi o tym, dlaczego dostęp do czystej toalety nie jest oczywisty dla wszystkich,
• zwrócić uwagę na stan publicznych toalet w swojej okolicy i zgłaszać ewentualne usterki odpowiednim instytucjom miejskim.

Choć temat może wydawać się niepoważny, to dla wielu osób brak dostępu do toalety jest jednym z najbardziej podstawowych problemów, z jakimi muszą się mierzyć na co dzień.

„Toalety to coś więcej niż wygoda - to prawo człowieka i fundament zdrowia publicznego”

ONZ (UN-Water)

Ciekawostki

1. Święto zainicjowała w 2001 roku World Toilet Organization, dopiero po 12 latach uznane formalnie przez ONZ.
2. Nazwa dnia bywa w Polsce traktowana żartobliwie, choć sama ONZ konsekwentnie podkreśla, że dostęp do toalety to kwestia prawa człowieka.
3. W Polsce dzień ten ma charakter głównie symboliczny, bo dostęp do sanitacji nie jest u nas problemem na skalę globalną.