Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu obchodzony jest corocznie w trzeci czwartek listopada. W 2026 roku przypada na 19 listopada. Data ta nie jest stała, lecz ruchoma, co oznacza, że w kolejnych latach może wypadać w różne dni. Celem tego święta jest zachęcenie palaczy do próby wytrzymania przynajmniej jednego dnia bez papierosa, co ma być pierwszym krokiem do zerwania z nałogiem.

Pomysł Światowego Dnia Rzucania Palenia Tytoniu narodził się w Stanach Zjednoczonych w 1974 roku. Lynn Smith, dziennikarz lokalnej gazety w Minnesocie, zainicjował akcję, w której czytelnicy mieli przez jeden dzień nie palić. W akcji wzięło udział około 150 tysięcy osób, co zaskoczyło samego pomysłodawcę. Amerykańskie Towarzystwo Walki z Rakiem uznało trzeci czwartek listopada za oficjalny dzień masowego rzucania palenia, znany jako Great American Smokeout. Inicjatywa szybko rozprzestrzeniła się na inne kraje.

Data Światowego Dnia Rzucania Palenia Tytoniu zmienia się każdego roku, ponieważ opiera się na dniu tygodnia, a nie konkretnej dacie. W 2025 roku obchodzono go 20 listopada, a w 2026 roku – 19 listopada. Kalendarze podające stałą datę należy traktować jako informację ważną tylko dla danego roku, a nie regułę ogólną.

Według Światowej Organizacji Zdrowia tytoń jest przyczyną śmierci ponad 5 milionów osób rocznie na świecie, w tym około 600 tysięcy niepalących, narażonych na bierne palenie. Prognozy wskazują, że do 2030 roku liczba zgonów z powodu palenia może wzrosnąć do ponad 8 milionów rocznie, głównie w krajach o niskich i średnich dochodach. W Polsce akcję obchodzi się od 1991 roku, a według danych co czwarty dorosły Polak pali – 31% mężczyzn i 18% kobiet. Mimo że liczba palaczy spada, problem pozostaje poważny, ponieważ skutki palenia często ujawniają się dopiero po latach, gdy jest już za późno na łatwe rozwiązania.

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu różni się od Światowego Dnia bez Papierosa, obchodzonego 31 maja. Ten ostatni został ustanowiony przez WHO i ma stałą datę, podczas gdy Dzień Rzucania Palenia ma korzenie dziennikarskie i opiera się na ruchomej dacie.

Aby spróbować rzucić palenie w trzeci czwartek listopada, można:
– obliczyć, ile pieniędzy zaoszczędzi się w krótkim i dłuższym okresie bez papierosów,
– skorzystać z pomocy Ogólnopolskiej Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym przy Narodowym Instytucie Onkologii,
– zastąpić rytuał palenia krótkim spacerem lub szklanką wody,
– poinformować bliskich o swojej decyzji, aby zyskać ich wsparcie.

Korzyści zdrowotne z rzucenia palenia pojawiają się niemal natychmiast: już po kilku godzinach spada poziom tlenku węgla we krwi, a po kilku tygodniach poprawia się kondycja i węch. Po 15 latach ryzyko zawału serca i raka płuc zbliża się do poziomu osób, które nigdy nie paliły. Jeden dzień bez papierosa to nie symboliczny gest, ale pierwszy krok w procesie realnej zmiany.

Ciekawostki

1. Trzeci czwartek listopada wypada tydzień przed amerykańskim Świętem Dziękczynienia, co dodatkowo nagłaśniało pierwsze akcje rzucania palenia w USA.
2. Według Światowej Organizacji Zdrowia tytoń zabija rocznie ponad 5 milionów osób, z czego około 600 tysięcy to osoby narażone na bierne palenie.
3. W Polsce wsparcia telefonicznego dla palaczy udziela Ogólnopolska Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym przy Narodowym Instytucie Onkologii.
4. Już po 15 latach od rzucenia palenia ryzyko zawału serca i raka płuc zbliża się do poziomu osób, które nigdy nie paliły.