Dzień Kotleta Schabowego

7 listopada Polska obchodzi Dzień Kotleta Schabowego – święto, które skłania do refleksji nad pochodzeniem dania, które w naszej kuchni stało się symbolem tradycji. Choć często uważamy je za polski wynalazek, historia kotleta schabowego sięga znacznie dalej i szerzej niż granice naszego kraju.

Korzenie kotleta schabowego

Ślady prowadzą do XII-wiecznej Lombardii, gdzie serwowano cotoletta alla milanese – panierowany kotlet cielęcy z kością. Danie to z czasem trafiło do Austrii, gdzie zaczęto przygotowywać wiedeński sznycel (wiener Schnitzel), smażąc cienkie plastry cielęciny w panierce. Do Polski potrawa dotarła w XIX wieku, prawdopodobnie za sprawą kontaktów z Austrią w czasach zaborów. Cielęcinę zastąpiono tańszą wieprzowiną, co dało początek kotletowi schabowemu w formie, jaką znamy dziś.

Pierwszy polski przepis

Najstarsza wzmianka o kotlecie schabowym w polskiej książce kucharskiej pochodzi z 1864 roku – z dzieła „365 obiadów za pięć złotych” Lucyny Ćwierczakiewiczowej. To ona wprowadziła do polszczyzny słowo „kotlet”, wywodzące się z francuskiego côtelette.

Różnice między kotletem schabowym a sznyclem

Choć dziś granica między tymi daniami bywa zatarta, historycznie różnica była wyraźna: kotlet schabowy przyrządzano z plastra schabu z kością, podczas gdy sznycel to mięso bez kości. Obecność kości wpływała na smak i sposób smażenia, co było istotne w tradycyjnej wersji dania, popularnej jeszcze w latach 90. XX wieku.

Dlaczego 7 listopada?

Geneza daty święta pozostaje niejasna – brak źródeł wskazujących na konkretny powód wyboru 7 listopada. Najprawdopodobniej data ta weszła do kalendarza pod wpływem amerykańskiego trendu na „narodowe dni” jedzenia i została zaadaptowana w Polsce.

Jak świętować Dzień Kotleta Schabowego?

• Przygotuj kotlet schabowy z kością – tak jak dawniej podawano go w polskich domach.
• Zestaw danie z gotowanymi warzywami zamiast ziemniaków, aby odciążyć posiłek kalorycznie.
• Spróbuj oryginalnej wersji dania – cotoletta alla milanese – by poczuć różnicę między włoskim przodkiem a polską wersją.

Dzień Kotleta Schabowego to okazja, by docenić danie o bogatej, wielowiekowej historii, mimo że jego święto pozostaje zagadką.

Ciekawostki

1. Pierwszy znany przepis na kotlet schabowy opublikowała Lucyna Ćwierczakiewiczowa w książce „365 obiadów za pięć złotych” z 1860 roku.
2. Danie wywodzi się od austriackiego sznycla wiedeńskiego (Wiener Schnitzel), a ten z kolei od włoskiego cotoletta alla milanese, znanego już w XII wieku w Lombardii.
3. Klasyczny kotlet schabowy przyrządza się z kością, w odróżnieniu od panierowanego sznycla.
4. Samo słowo „kotlet” pochodzi od francuskiego „côtelette”.