Dzień Ratownictwa Medycznego
Dzień Ratownictwa Medycznego obchodzony jest 13 października i jest to jedno z nielicznych świąt zawodowych zapisanych wprost w ustawie, ustanowione przez artykuł 9 ustawy z 8 września 2006 roku o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Nie jest to dzień wolny od pracy dla ratowników ani innych osób. Święto obejmuje wszystkich pracujących w systemie Państwowego Ratownictwa Medycznego, w tym ratowników medycznych, dyspozytorów, pielęgniarki i pielęgniarzy systemu oraz lekarzy zespołów wyjazdowych.
Ustawa z 2006 roku, która ustanowiła to święto, była przełomem w organizacji ratownictwa medycznego w Polsce. Przed jej wprowadzeniem ratownictwo przedszpitalne opierało się na rozproszonych przepisach i lokalnych rozwiązaniach. Ustawa ustaliła jednolite zasady dysponowania zespołami, czasy dotarcia oraz wojewódzkie plany działania systemu. Jednak ustawodawca nie wyjaśnił, dlaczego wybrał akurat 13 października jako datę święta, co jest nietypowe w przypadku świąt zawodowych.
System Państwowego Ratownictwa Medycznego składa się z kilku kluczowych elementów, takich jak zespoły ratownictwa medycznego (podstawowe i specjalistyczne), szpitalne oddziały ratunkowe (SOR-y), dyspozytornie medyczne oraz Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Numer alarmowy 112 trafia najpierw do centrum powiadamiania ratunkowego, a następnie zgłoszenia medyczne są przekazywane do dyspozytora medycznego. Praca dyspozytora jest kluczowa, ponieważ to on decyduje o wysłaniu odpowiedniego zespołu i prowadzi świadka zdarzenia przez pierwsze czynności ratunkowe.
Ratownictwo medyczne jako odrębny zawód w Polsce jest stosunkowo młode. Kierunki kształcące ratowników medycznych na poziomie studiów rozpoczęły działalność na przełomie wieków, a ustawa z 2006 roku dała im ramy prawne. Dopiero w 2022 roku uchwalono odrębną ustawę o zawodzie ratownika medycznego i samorządzie ratowników medycznych, która uporządkowała kwestie odpowiedzialności zawodowej.
13 października nie jest dniem wolnym od pracy, więc sklepy, szkoły i urzędy funkcjonują normalnie. Dla ratowników data ma charakter symboliczny, a uroczystości odbywają się poza godzinami dyżuru. Obchody organizowane są przez stacje pogotowia ratunkowego, szpitale i wojewódzkie stacje ratownictwa, obejmując odznaczenia, awanse, apele i czasem msze w intencji służb. Coraz częściej towarzyszą im pokazy sprzętu i szkolenia z pierwszej pomocy dla mieszkańców.
Aby uczcić Dzień Ratownictwa Medycznego w praktyczny sposób, można powtórzyć schemat resuscytacji krążeniowo-oddechowej, sprawdzić lokalizację najbliższego defibrylatora AED lub zapisać się na kurs pierwszej pomocy. Warto również przećwiczyć rozmowę z dyspozytorem, aby wiedzieć, jak podać adres i dlaczego nie wolno się rozłączać przed poleceniem dyspozytora. Dzień Ratownictwa Medycznego jest świętem zawodowym, ale jego treść dotyczy każdego, kto może kiedyś stanąć obok osoby nieprzytomnej.
„Ustanawia się dzień 13 października Dniem Ratownictwa Medycznego.”
art. 9 ustawy z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym
Chronologia
Najczęstsze pytania
Czy Dzień Ratownictwa Medycznego jest dniem wolnym od pracy?
13 października nie jest dniem specjalnym dla ratowników - to zwykły dzień roboczy, w którym zespoły wyjazdowe funkcjonują zgodnie z standardowym harmonogramem zmian.
Kiedy jest Dzień Ratownictwa Medycznego?
Każdego roku 13 października obchodzony jest Dzień Ratownictwa Medycznego. Data ta została określona w artykule 9 ustawy z dnia 8 września 2006 roku o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
Kogo obejmuje to święto?
Ratowników medycznych, dyspozytorów medycznych, pielęgniarek i pielęgniarzy systemu, a także lekarzy pełniących służbę w zespołach ratownictwa medycznego.
Dlaczego Dzień Ratownictwa Medycznego wypada 13 października?
Ustawa nie precyzuje przyczyny ustanowienia tego święta. W odróżnieniu od większości świąt o charakterze zawodowym, jego data nie nawiązuje do żadnej rocznicy historycznej ani postaci patrona.