Święto Wojsk Obrony Terytorialnej

Święto Wojsk Obrony Terytorialnej obchodzone jest 27 września, w rocznicę wydarzenia sprzed niemal wieku, które dziś nazwalibyśmy początkiem zorganizowanego ruchu oporu. To najmłodsze święto wśród rodzajów Sił Zbrojnych RP, a jednocześnie jedno z najściślej związanych z historią polskiej konspiracji.

Noc, w której narodziło się Polskie Państwo Podziemne

W nocy z 26 na 27 września 1939 roku, gdy Warszawa jeszcze broniła się przed niemieckim najazdem, powstała Służba Zwycięstwu Polski – organizacja, która dała początek późniejszej Armii Krajowej i całemu Polskiemu Państwu Podziemnemu. Był to jedyny na taką skalę w historii świata powszechny ruch oporu, w który zaangażowało się blisko 400 tysięcy Polaków działających wszelkimi dostępnymi metodami przeciwko okupantowi.

Skąd wzięły się Wojska Obrony Terytorialnej?

Wojska Obrony Terytorialnej powołano do życia decyzją Ministra Obrony Narodowej 1 stycznia 2017 roku jako piąty, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych, rodzaj Sił Zbrojnych RP. Samo Święto Wojsk Obrony Terytorialnej ustanowiono nieco później, decyzją z 29 sierpnia 2018 roku – publicznie ogłosił ją szef MON Mariusz Błaszczak przy okazji zakończenia Sztafety 100-lecia Niepodległości, biegu żołnierzy i pracowników WOT wzdłuż Wisły do Warszawy.

Dziedzictwo Armii Krajowej we współczesnym mundurze

Data 27 września nie została wybrana przypadkowo. Ustanowienie święta w dniu powstania Polskiego Państwa Podziemnego podkreśla, że żołnierze WOT świadomie odwołują się do tradycji Armii Krajowej – honoru, odwagi i umiłowania Ojczyzny, jakimi kierowali się żołnierze konspiracji. Formację i dawną Armię Krajową łączy też to, że w obu służą zwykli obywatele, na co dzień wykonujący cywilne zawody, gotowi jednak w każdej chwili stanąć do obrony swojego regionu.

Czym zajmują się terytorialsi na co dzień?

Misja Wojsk Obrony Terytorialnej streszcza się w ich motcie: Zawsze Gotowi, Zawsze Blisko. W praktyce oznacza to:

• współpracę z wojskami operacyjnymi w ramach systemu obronnego kraju,
• pomoc podczas powodzi i innych klęsk żywiołowych oraz usuwanie ich skutków,
• udział w akcjach poszukiwawczych i ratowniczych na terenie swojego regionu,
• wspieranie lokalnych społeczności w sytuacjach kryzysowych.

Już w pierwszym roku istnienia szeregi WOT przekroczyły 12 tysięcy żołnierzy, a formacja od tamtej pory systematycznie się rozrastała, przyciągając również coraz więcej kobiet i osób z wyższym wykształceniem niż przeciętnie w innych rodzajach wojsk.

Jak obchodzone jest Święto Wojsk Obrony Terytorialnej?

27 września w brygadach WOT na terenie całego kraju odbywają się uroczyste apele, msze święte w intencji Ojczyzny oraz składanie kwiatów pod pomnikami Armii Krajowej. Czasem centralne obchody przenoszone są do miast szczególnie związanych z tradycją WOT, jak Zamość, gdzie formowała się jedna z pierwszych brygad tej formacji. To dobra okazja, żeby przypomnieć sobie, że współczesna obrona terytorialna wyrasta wprost z etosu ludzi, którzy 27 września 1939 roku postanowili nie składać broni, oraz by złożyć życzenia terytorialsom ze swojej okolicy – WOT działa dziś w każdym województwie, opierając się na brygadach rekrutujących żołnierzy przede wszystkim spośród mieszkańców danego regionu.