Święto Wojsk Obrony Przeciwlotniczej

Święto Wojsk Obrony Przeciwlotniczej obchodzone jest 1 września, w rocznicę wybuchu II wojny światowej, gdy obrona polskiego nieba stanęła przed pierwszą poważną próbą. To dzień refleksji, pozbawiony radosnych obchodów, poświęcony pamięci żołnierzy, którzy w 1939 roku stawiali czoła przeważającym siłom niemieckiego lotnictwa.

Dlaczego 1 września?

Święto zostało ustanowione przez Ministra Obrony Narodowej w 1995 roku, aby upamiętnić wysiłek przeciwlotników z września 1939 roku oraz żołnierzy walczących w późniejszych latach wojny w formacjach artylerii przeciwlotniczej. Ten sam dzień to również Dzień Weterana Walk o Niepodległość RP – obie rocznice łączą się z wydarzeniami z początku II wojny światowej, choć obchodzone są jako odrębne święta.

Początki w 1918 roku

Historia polskiej obrony przeciwlotniczej sięga 1918 roku, gdy w 1. Korpusie Polskim generała Józefa Dowbora-Muśnickiego powstały pierwsze improwizowane baterie przeciwaeroplanowe. Pierwszą oficjalną jednostką stał się Dywizjon Szkolny Artylerii Zenitowej, utworzony w 1920 roku, który później przekształcono w Dywizjon Artylerii Zenitowej, a następnie w 1. Pułk Artylerii Przeciwlotniczej.

Ewolucja od armat do rakiet

Rok 1959 uznaje się za szczytowy okres rozwoju klasycznej artylerii przeciwlotniczej, która jednak nie była w stanie skutecznie zwalczać szybkich samolotów odrzutowych. W kolejnych dekadach wojsko zaczęło wprowadzać systemy rakietowe, które stopniowo zastąpiły tradycyjne baterie. Obecnie trwa modernizacja sprzętu w ramach programów Narew i Wisła, nawiązujących do polskich rzek.

Współczesne zadania przeciwlotników

Dzisiejsze Wojska Obrony Przeciwlotniczej, wchodzące w skład Wojsk Lądowych, odpowiadają za bezpieczeństwo powietrzne Polski i sojuszników w ramach NATO. Ich zadaniem jest wykrywanie i zwalczanie zagrożeń powietrznych, od samolotów po pociski manewrujące. Polska dołączyła do struktur sojuszu w 1999 roku. Wśród kluczowych jednostek wymienia się m.in. 34. Śląski Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej w Bytomiu.

Jak uczcić święto?

1 września w jednostkach przeciwlotniczych odbywają się uroczyste apele i msze w intencji poległych żołnierzy. Obchody mają charakter refleksyjny, bez hucznych imprez. Najlepszym sposobem uczczenia święta jest chwila pamięci o bohaterach z 1939 roku oraz życzenia spokojnej służby dla współczesnych przeciwlotników, którzy codziennie strzegą polskiego nieba.