Ogólnopolski Dzień Świadomości Raka Prostaty

23 czerwca, w Dniu Ojca, obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Świadomości Raka Prostaty – kampania mająca na celu zwiększenie świadomości mężczyzn na temat regularnych badań urologicznych. Święto to zostało ustanowione w 2011 roku przez Fundację „Wygrajmy Zdrowie” im. prof. Grzegorza Madeja. Rak prostaty jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym wśród mężczyzn w Polsce.

Dlaczego akurat Dzień Ojca?

Połączenie tych dwóch dat nie jest przypadkowe – rak gruczołu krokowego dotyka głównie mężczyzn po pięćdziesiątce, czyli w większości ojców i dziadków. Organizatorzy wierzą, że skojarzenie z rodzinnym świętem może skłonić dzieci do zachęcenia bliskich do zadania pytania: kiedy ostatnio byłeś u urologa.

Na czym polega profilaktyka

Kluczowe jest oznaczenie stężenia PSA we krwi oraz badanie palpacyjne przez odbytnicę. W razie wątpliwości lekarz może zlecić badanie histopatologiczne. Mężczyźni po 50. roku życia powinni badać się raz w roku, a osoby z rodzinną historią choroby – już po 40. Do czynników ryzyka należą m.in. obciążenie genetyczne, wiek, otyłość i brak aktywności fizycznej – na niektóre z nich można wpłynąć poprzez zmianę stylu życia.

Ile osób choruje w Polsce?

Według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2023 roku w Polsce zdiagnozowano ponad 23 tysiące nowych przypadków raka prostaty, a z jego powodu zmarło ponad 5,8 tysiąca mężczyzn – był to trzeci najczęstszy nowotwór złośliwy w tej grupie wiekowej, po raku płuca i jelita grubego. W Unii Europejskiej rak gruczołu krokowego pozostaje najczęściej wykrywanym nowotworem u mężczyzn, a rocznie diagnozę stawia się setkom tysięcy osób.

Objawy, na które warto zwrócić uwagę

We wczesnym stadium rak prostaty często nie daje wyraźnych objawów, dlatego regularne badania są kluczowe. Guz rozwija się zwykle powoli, a pierwsze dolegliwości mogą być mylone z łagodnym przerostem prostaty. Typowe objawy to:

• Częste oddawanie moczu, także w nocy
• Trudności z rozpoczęciem lub przerywany strumień moczu
• Uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
• Krew w moczu lub bóle podbrzusza w zaawansowanym stadium

Ogólnopolski Dzień Świadomości Raka Prostaty jest organizowany przez Fundację „Wygrajmy Zdrowie”, która działa na rzecz profilaktyki nowotworowej. Kampania ma na celu zachęcenie mężczyzn do regularnych badań, ponieważ wiele osób wciąż odkłada wizytę u specjalisty. Do akcji dołączają również szpitale i stacje sanitarno-epidemiologiczne, publikując materiały edukacyjne.

Jak uczcić ten dzień

W Dniu Ojca warto zapytać bliskich mężczyzn (ojców, dziadków, partnerów), czy umówili się na wizytę u urologa. Wczesne wykrycie raka prostaty znacząco zwiększa szanse na całkowite wyleczenie, a samo badanie trwa zaledwie kilkanaście minut. Celem kampanii jest przekształcenie dobrych chęci w realne działanie – umówienie wizyty.

Ciekawostki

1. Datę święta połączono celowo z Dniem Ojca, bo rak prostaty dotyka głównie mężczyzn po pięćdziesiątce.
2. Fundację, która ustanowiła to święto w 2011 roku, nazwano na cześć prof. Grzegorza Madeja.
3. W 2023 roku rak prostaty był trzecią najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych wśród mężczyzn w Polsce.