Międzynarodowy Dzień Ziemniaka

Międzynarodowy Dzień Ziemniaka obchodzony jest 30 maja i jest najmłodszym z dużych świąt rolniczych ONZ, po raz pierwszy zorganizowanym w 2024 roku. Rezolucję ustanawiającą to święto przyjęto w grudniu 2023 roku przez konsensus w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, z inicjatywy Peru – kraju, który od tysięcy lat jest związany z uprawą ziemniaka.

Peru przedstawiło w ONZ argumenty podkreślające andyjskie pochodzenie ziemniaka oraz znaczenie wiedzy rdzennych ludów w hodowli tysięcy jego odmian. W Europie ziemniak nie od razu zyskał popularność – początkowo traktowano go z nieufnością, a nawet jako roślinę przeznaczoną dla zwierząt. Dopiero kryzysy głodowe uświadomiły, jak wszechstronną i odporną uprawą jest ziemniak.

Rezolucja ONZ traktuje ziemniaka nie jako zwykłe warzywo, ale jako istotny element bezpieczeństwa żywnościowego. Jest on kluczowy w walce z głodem, ograniczaniu ubóstwa i utrzymaniu dochodów drobnych rolników, szczególnie w regionach, gdzie inne uprawy nie sprawdzają się.

W Polsce ziemniak od pokoleń jest ważnym elementem kuchni i rolnictwa. Trudno znaleźć drugie warzywo, które tak mocno zakorzeniło się w codziennym jadłospisie – od placków po kluski śląskie. Wizyta na polskim targu we wrześniu pokazuje, jak bardzo ziemniak wpisał się w lokalny krajobraz, mimo zmian w rolnictwie.

Wieki selekcji w Andach dały początek tysiącom odmian ziemniaka, różniących się kolorem, kształtem i smakiem. Większość z nich pozostaje lokalną specjalnością, np. w Peru czy Boliwii. Naukowcy coraz częściej badają te rzadkie odmiany w poszukiwaniu cech odpornych na suszę czy choroby, co może pomóc uprawom przetrwać zmiany klimatyczne.

Aby uczcić Międzynarodowy Dzień Ziemniaka, można spróbować nowego dania z ziemniaka, poszukać rzadszych odmian na lokalnym targu lub poznać historię odmiany, którą kupuje się na co dzień. Ziemniak, niegdyś traktowany jako ciekawostka, dziś jest podstawą wyżywienia miliardów ludzi. To święto przypomina, że warto doceniać jego znaczenie wykraczające poza rolę składnika potraw.

Ciekawostki

1. Rezolucję ustanawiającą święto Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło przez konsensus w grudniu 2023 roku, na wniosek Peru.
2. Ziemniak pochodzi z rejonu Andów, gdzie rdzenne ludy uprawiały go na długo przed jego dotarciem do Europy w XVI wieku.
3. ONZ podkreśla w rezolucji rolę wiedzy ludów rdzennych w wyhodowaniu tysięcy odmian ziemniaka.