Dzień Ręcznika

Dzień Ręcznika, znany również jako Towel Day, obchodzony jest 25 maja i oddaje hołd Douglasowi Adamsowi, autorowi „Autostopem przez Galaktykę”. To jedno z nielicznych świąt w tym zestawieniu, które ma w pełni udokumentowaną datę powstania oraz konkretne osoby, które je zainicjowały.

Skąd wzięła się ta data

Douglas Adams zmarł 11 maja 2001 roku. Dokładnie dwa tygodnie później, 25 maja 2001 roku, fani pisarza zorganizowali pierwsze obchody Towel Day. Inicjatorem pomysłu był D. Clyde Williamson, który opublikował ideę na łamach serwisu System Toolbox, a stronę towelday.org stworzył Chris Campbell. Gdy informację podchwycił serwis Slashdot, jeden z najpopularniejszych wówczas portali technologicznych, święto błyskawicznie zyskało międzynarodowy rozgłos wśród fanów science fiction i zaczęło żyć własnym życiem, niezależnie od pierwotnych inicjatorów.

Dlaczego akurat ręcznik

Odpowiedź tkwi w książce. W „Autostopem przez Galaktykę” – najpierw słuchowisku radiowym BBC z 1978 roku, później powieści i całej serii kontynuacji – ręcznik jest najważniejszym przedmiotem, jaki może mieć przy sobie galaktyczny autostopowicz. Adams pisał, że ręcznik ma wartość praktyczną (można nim się okryć, wysuszyć czy machać w geście desperacji) i psychologiczną (osoba, która wie, gdzie jest jej ręcznik, sprawia wrażenie ogarniętej i zdolnej poradzić sobie w każdej sytuacji).

Jak obchodzi się Dzień Ręcznika na świecie i w Polsce

W wielu krajach, w tym w Polsce, wśród fanów fantastyki, 25 maja ludzie noszą ręcznik przez cały dzień, czasem demonstracyjnie, jako rozpoznawalny gest przynależności do fandomu. Organizowane są spotkania miłośników twórczości Adamsa, quizy związane z treścią książki oraz akcje w mediach społecznościowych, gdzie publikowane są zdjęcia z ręcznikiem w nietypowych, czasem zaskakująco oficjalnych miejscach.

Autostopem przez Galaktykę w skrócie

Historia zaczęła się jako słuchowisko radiowe BBC w 1978 roku, a później została przerobiona na powieść wydaną rok później. Opowiada losy Ziemianina Arthura Denta, który tuż przed zburzeniem Ziemi pod budowę autostrady międzygalaktycznej zostaje uratowany przez przyjaciela, który okazuje się kosmicznym podróżnikiem. Książka doczekała się kilku kontynuacji, adaptacji filmowej z 2005 roku oraz serialu telewizyjnego, a jej absurdalny humor do dziś ma status kultowego wśród fanów fantastyki naukowej.

W Polsce książkę przetłumaczył Lech Jęczmyk, a jego przekład pozostaje punktem odniesienia dla kolejnych pokoleń czytelników – to dzięki niemu wiele polskich cytatów z książki, w tym te dotyczące ręcznika, funkcjonuje w rodzimym fandomie w ustalonej formie.

Jak spędzić ten dzień

• Nosić ręcznik przez cały dzień, najlepiej z rozbawieniem, a nie w ukryciu
• Przeczytać „Autostopem przez Galaktykę”, jeśli jeszcze się tego nie zrobiło
• Napisać gdzieś liczbę 42 – dla wtajemniczonych to osobny żart z tej samej książki

Dzień Ręcznika pokazuje, że fandom potrafi stworzyć trwałą tradycję z jednego literackiego żartu. Ponad dwadzieścia lat po pierwszych obchodach święto wciąż działa tak, jak zamierzali twórcy – jako lekki, bezpretensjonalny hołd dla pisarza, który sam zapewne uznałby całą sprawę za świetny dowcip, wart dokładnie tyle uwagi, ile mu się dziś poświęca.

„A towel, it says, is about the most massively useful thing an interstellar hitchhiker can have.”

Douglas Adams, „Autostopem przez Galaktykę”

Ciekawostki

1. Pierwsze obchody zorganizowano dokładnie dwa tygodnie po śmierci Douglasa Adamsa, 11 maja 2001 roku.
2. Stronę towelday.org, która rozpropagowała święto, założył Chris Campbell.
3. Rozgłos święto zawdzięcza między innymi serwisowi Slashdot, który podchwycił temat wkrótce po pierwszych obchodach.