Światowy Dzień Zakładki do Książki

Światowy Dzień Zakładki do Książki, znany również pod skrótem WOBODA (World Bookmark Day), obchodzony jest corocznie 25 lutego i poświęcony jest jednemu z najskromniejszych, a zarazem najstarszych czytelniczych akcesoriów.

Pomysłodawca święta

Za ideą Światowego Dnia Zakładki do Książki stoi Asim Maner, szwajcarski kolekcjoner, który w grudniu 2015 roku założył społeczność International Friends of Bookmarks (IFOB). Skupia ona kolekcjonerów, bibliotekarzy i miłośników zakładek z całego świata. Pierwsze oficjalne obchody WOBODA odbyły się w 2017 roku, a data 25 lutego pozostaje niezmienna od tamtej pory – to jedna z niewielu inicjatyw, które od początku miały ustaloną, sztywną datę.

Historia zakładki dłuższa, niż się wydaje

Badania Manera wykazały, że zakładki towarzyszą książkom od około dwóch tysięcy lat, czyli od pierwszego wieku naszej ery – wcześniej sądzono, że to wynalazek średniowieczny, związany z rozwojem oprawionych kodeksów. Najstarsza znana zakładka pochodzi z VI wieku naszej ery – to ozdobna, skórzana zakładka odkryta w koptyjskim kodeksie w Egipcie.

Loteria zakładek

Najbardziej rozpoznawalną coroczną aktywnością WOBODA jest Bookmark Raffle, czyli międzynarodowa loteria zakładek. Zasady są proste:

• za każde dziesięć wysłanych zakładek uczestnik otrzymuje jeden los
• 25 lutego losowany jest zwycięzca, który otrzymuje całą pulę nadesłanych zakładek
• druga nagroda trafia do osoby z drugiego miejsca, aby zwycięzca nie dostał z powrotem własnych zakładek

Poza loterią, artyści i projektanci z różnych krajów przygotowują darmowe wzory zakładek do samodzielnego wydruku, a biblioteki organizują lokalne wystawy i wydarzenia tematyczne, często łącząc je z konkursami plastycznymi dla najmłodszych czytelników.

Obchody w Polsce

Polskie biblioteki publiczne, szkolne i akademickie chętnie włączają się w Światowy Dzień Zakładki do Książki, częściej jednak jako lokalna inicjatywa niż formalna część międzynarodowego programu IFOB. Typowe działania to rozdawanie gotowych zakładek czytelnikom, zajęcia plastyczne dla dzieci czy krótkie pogadanki o tym, dlaczego zaginanie rogów stron szkodzi książkom bardziej, niż się wydaje. Niektóre placówki przygotowują też małe wystawy zakładek kolekcjonerskich, pokazując różnorodność materiałów, kształtów i motywów używanych na przestrzeni dekad.

Jak spędzić ten dzień

Najprostszy sposób to zrobienie własnej zakładki z dostępnych materiałów, takich jak kawałek grubszego papieru, stara pocztówka czy mapa. Można też uporządkować zaczytane książki, w których od miesięcy tkwią przypadkowe świstki papieru, oraz dokończyć lekturę odłożoną na później. Dobrym pomysłem jest podarowanie komuś ręcznie zrobionej zakładki zamiast standardowej kartki z życzeniami. Osoby bardziej ambitne mogą spróbować dołączyć do loterii WOBODA w kolejnej edycji, wysyłając własnoręcznie wykonane zakładki do organizatorów.

Ciekawostki

1. Skrót WOBODA pochodzi od angielskiej nazwy święta, World Bookmark Day.
2. Społeczność International Friends of Bookmarks zrzesza kolekcjonerów, bibliotekarzy i artystów z wielu krajów świata.
3. Zwycięzca dorocznej loterii zakładek wysyła swoją pulę nagród do osoby z drugiego miejsca, żeby nie odzyskać przypadkiem własnych przesyłek.