Dzień Baterii

Dzień Baterii obchodzony jest 18 lutego, w rocznicę urodzin Alessandra Volty, włoskiego fizyka urodzonego w 1745 roku w Como. To on skonstruował pierwsze urządzenie generujące stały prąd elektryczny, od którego nazwiska pochodzi jednostka napięcia – wolt. Święto to ma swoje korzenie w amerykańskich kalendarzach, choć nie jest znany jego dokładny pomysłodawca.

Początki elektryczności: stos Volty

W 1800 roku Volta zaprezentował stos Volty – układ składający się z naprzemiennych krążków cynku i miedzi, przedzielonych tekturą nasączoną solanką. To urządzenie emitowało prąd w sposób ciągły, co stanowiło przełom w porównaniu do wcześniejszych metod generowania elektryczności.

Wynalazek Volty miał ogromne znaczenie dla rozwoju nauki. Stałe źródło prądu umożliwiło badania nad elektrycznością, co zaowocowało odkryciem elektrolizy, telegrafu i całej późniejszej elektrotechniki. Przed wynalezieniem stałego źródła prądu elektryczność była obserwowana głównie w formie iskier i wyładowań, a nie jako narzędzie wykorzystywane w pracy.

Bateria a akumulator – różnice

W języku potocznym terminy „bateria” i „akumulator” bywają używane zamiennie, jednak różnią się one funkcją i sposobem użytkowania. Bateria jest źródłem energii jednorazowego użytku – po rozładowaniu należy ją wyrzucić. Akumulator natomiast można wielokrotnie ładować i to on zasila współczesne telefony, laptopy oraz samochody elektryczne.

Najczęściej spotykane typy baterii to ogniwa alkaliczne (AA, AAA), płaskie ogniwa guzikowe (stosowane w zegarkach i pilotach) oraz akumulatory litowo-jonowe, które zrewolucjonizowały rynek elektroniki w ciągu ostatnich trzech dekad. Bez nich smartfony i narzędzia bezprzewodowe nie byłyby dziś dostępne.

Dlaczego nie wolno wyrzucać baterii do śmieci?

Zużyte baterie i akumulatory stanowią poważne zagrożenie dla środowiska. Zawierają metale ciężkie oraz substancje chemiczne, które po przedostaniu się do gleby i wód mogą je skazić na długi czas. Nawet pojedyncze ogniwo jest w stanie zanieczyścić znaczną przestrzeń.

W Polsce obowiązują konkretne zasady postępowania z zużytymi bateriami:

• Nie wolno ich wrzucać do odpadów zmieszanych.
• Sklepy sprzedające baterie mają obowiązek przyjmować je od klientów.
• Pojemniki na baterie znajdują się w szkołach, urzędach oraz punktach selektywnej zbiórki odpadów.
• Uszkodzone lub spuchnięte akumulatory litowo-jonowe stwarzają dodatkowe ryzyko pożarowe i wymagają szczególnej ostrożności.

Jak wydłużyć żywotność akumulatora?

Wiele porad dotyczących ładowania akumulatorów pochodzi z czasów starszych technologii i dziś już nie obowiązuje. Akumulatory litowo-jonowe nie cierpią na efekt pamięci, więc nie trzeba ich rozładowywać do zera przed ponownym ładowaniem. Wręcz przeciwnie – głębokie rozładowanie może im zaszkodzić.

Najbardziej szkodliwe dla akumulatorów są wysoka temperatura oraz długotrwałe przechowywanie w stanie pełnego naładowania. Przykładowo, pozostawienie telefonu w upalny dzień na desce rozdzielczej samochodu może znacząco skrócić jego żywotność.

Jak świętować Dzień Baterii?

Najlepszy sposób na uczczenie Dnia Baterii to domowe porządki, które zajmą około 15 minut. Należy zebrać wszystkie zużyte baterie z szuflad, pilotów czy zabawek, umieścić je w jednym pojemniku i oddać do punktu zbiórki lub sklepu.

Przy okazji warto sprawdzić, ile urządzeń w domu działa na baterie jednorazowe, i rozważyć przejście na akumulatory wielokrotnego ładowania. W przypadku pilotów, myszek czy zabawek dziecięcych taka zmiana często się opłaca, a dodatkowo zmniejsza ilość odpadów.