Międzynarodowy Dzień Czystej Energii

26 stycznia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Czystej Energii, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2023 roku, z pierwszymi obchodami w styczniu 2024. Data nie jest przypadkowa – nawiązuje do rocznicy powstania Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) w 2009 roku, która obecnie ma siedzibę w Abu Zabi. Celem święta jest przyspieszenie sprawiedliwego przejścia od paliw kopalnych na rzecz energii odnawialnej.

Wybór daty rocznicy IRENA podkreśla, że dzień ten ma być nie tylko jednorazową kampanią, ale również odwołaniem do konkretnej instytucji i jej codziennej pracy. IRENA od lat dostarcza danych i doradza rządom w zakresie transformacji energetycznej, co wpływa na decyzje inwestycyjne na całym świecie.

Kluczowym pojęciem w kontekście tego dnia jest „sprawiedliwa transformacja energetyczna”. Oznacza ona, że odejście od węgla, ropy i gazu nie może odbywać się kosztem najuboższych regionów, które najmniej przyczyniły się do zmian klimatu, ale najbardziej je odczuwają. W praktyce oznacza to inwestycje w tanią energię odnawialną tam, gdzie dostęp do prądu jest ograniczony.

IRENA publikuje roczne raporty, na których opierają się decyzje rządów, banków rozwoju i inwestorów. Dane dotyczące kosztów budowy farm wiatrowych, spadku cen paneli fotowoltaicznych czy elektryfikacji transportu mają większe znaczenie niż deklaracje polityczne.

W Polsce miks energetyczny wciąż opiera się na węglu, choć udział OZE, głównie fotowoltaiki i energetyki wiatrowej, systematycznie rośnie. Dzień ten jest okazją do podsumowań, np. dotyczących rozwoju fotowoltaiki w gospodarstwach domowych czy czasu potrzebnego na odejście od węgla.

Każdy może włączyć się w obchody tego dnia, np. analizując zużycie prądu w domu, wybierając dostawcę energii z OZE, korzystając z lokalnych programów dopłat do fotowoltaiki czy pomp ciepła lub rozmawiając o transformacji energetycznej bez traktowania jej jako abstrakcyjnego tematu. Choć 26 stycznia nie zmieni miksu energetycznego od razu, przypomina, że zmiana już trwa i dotyczy nie tylko rządów i korporacji, ale także codziennych wyborów, takich jak sposób ogrzewania domu czy wybór dostawcy energii.

Ciekawostki

1. Data 26 stycznia nawiązuje do rocznicy powołania Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) w Bonn w 2009 roku.
2. IRENA ma dziś siedzibę w Abu Zabi, w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
3. Polska energetyka wciąż w dużym stopniu opiera się na węglu, choć udział fotowoltaiki i energetyki wiatrowej systematycznie rośnie.