Sylwester

Sylwester, obchodzony 31 grudnia, to ostatni dzień roku kalendarzowego, kiedy Polacy tradycyjnie żegnają stary rok, a witają nowy przy suto zastawionym stole, fajerwerkach i odliczaniu do północy. Nazwa tego święta nie ma związku z leśnymi zwierzętami – pochodzi od imienia papieża Sylwestra I, który zmarł właśnie 31 grudnia 335 roku. W Polsce jest to jedna z niewielu nocy w roku, kiedy niemal nikt nie kładzie się spać przed północą.

Pochodzenie nazwy Sylwester

Papież Sylwester I sprawował pontyfikat w latach 314-335, w okresie, gdy chrześcijaństwo w cesarstwie rzymskim przechodziło z religii prześladowanej do wyznania tolerowanego, a później uprzywilejowanego za panowania Konstantyna Wielkiego. Za jego rządów zwołano sobór nicejski w 325 roku, choć sam Sylwester nie uczestniczył w nim osobiście, będąc reprezentowany przez legatów. Zmarł 31 grudnia 335 roku, a w średniowieczu jego wspomnienie liturgiczne przypadło na ostatni dzień roku. Stąd w krajach takich jak Polska, Niemcy, Austria czy Węgry ostatni dzień grudnia nazywany jest właśnie Sylwestrem, podczas gdy w krajach anglosaskich funkcjonuje określenie New Year’s Eve.

Dlaczego koniec roku przypada na 31 grudnia?

Obecna data końca roku, 31 grudnia, nie zawsze była oczywista – w wielu kulturach nowy rok zaczynał się wiosną lub jesienią. Wprowadzony w 1582 roku kalendarz gregoriański ostatecznie ustalił koniec grudnia jako moment przejścia między latami w większości Europy. Przed reformą europejskie tradycje ludowe i tak wiązały przełom grudnia i stycznia z magicznym czasem wróżb i oczekiwań na przyszłość, co dziś przetrwało w postaci sylwestrowych postanowień noworocznych.

Jak Polacy obchodzą Sylwestra?

• Bale sylwestrowe organizowane w domach, restauracjach lub na miejskich imprezach z didżejem i fajerwerkami o północy.
• Kolacje w gronie rodziny lub przyjaciół, często z potrawami podobnymi do tych serwowanych podczas Wigilii.
• Toasty szampanem dokładnie o północy, połączone z życzeniami na nowy rok.
• Sylwestrowe postanowienia – obietnice zmian, które często nie przetrwają do stycznia.

W Polsce popularne są również telewizyjne koncerty sylwestrowe, transmitowane z różnych miast, które od lat towarzyszą wielu rodzinom przy stole zamiast wyjścia na zewnątrz.

Sylwestrowe zwyczaje na świecie

W Hiszpanii o północy je się dwanaście winogron – po jednym na każde uderzenie zegara, a ten, kto zdąży zjeść wszystkie, ma mieć szczęście przez cały rok. W Danii tłucze się talerze pod drzwiami sąsiadów na znak sympatii, a w Brazylii miliony ludzi w Rio de Janeiro świętują na plażach, ubrane na biało, i oczekują na fajerwerki nad oceanem. Polski Sylwester, z karnawałowym szałem i zabawą do białego rana, wpisuje się w ogólnoeuropejski schemat hucznego pożegnania roku.

Jak zaplanować udanego Sylwestra?

• Wcześniejsza decyzja, czy wybrać duże przyjęcie, czy kameralny wieczór – Sylwestra organizowanego na ostatnią chwilę rzadko udaje się dobrze zaplanować.
• Rezerwacja stolika lub noclegu z wyprzedzeniem, jeśli planuje się wyjście poza dom.
• Zadbanie o bezpieczny powrót do domu, zwłaszcza gdy w grę wchodzi alkohol.

Sylwester mija szybko, ale to, jak go spędzimy, często wpływa na pierwsze dni nowego roku.