Dzień Kredki
Dzień Kredki obchodzony jest corocznie 22 listopada. To święto, którego nie ustanowiła żadna instytucja ani firma – pojawia się w kalendarzach świąt nietypowych bez wyraźnego autora, a mimo to zdobyło popularność w wielu przedszkolach i szkołach.
Pochodzenie kredki a jej święto
Choć nie wiadomo dokładnie, skąd wzięło się święto kredki, sama nazwa przyboru ma niejednoznaczną metrykę. Pierwsze przybory do rysowania, łączące pigment z tłuszczem lub woskiem, znano w Europie od dawna. Jednak kredka w formie znanej współcześnie – kolorowa laseczka w papierowej otoczce – to wynalazek przełomu XIX i XX wieku, związany z rozwojem przemysłu chemicznego i produkcją barwników. Przełomowym momentem w Stanach Zjednoczonych był rok 1903, kiedy firma Binney & Smith wprowadziła na rynek pudełko ośmiu woskowych kredek marki Crayola, w cenie dostępnej dla szkół. To właśnie ten moment, a nie konkretna data w kalendarzu, upowszechnił kredkę jako podstawowy przybór dziecięcy.
Kredka ołówkowa a kredka świecowa – dwa rodzaje pod jedną nazwą
W języku polskim termin „kredka” obejmuje dwa różne narzędzia. Kredka ołówkowa to barwny grafit w drewnianej lub plastikowej oprawce, działający podobnie do ołówka, ale kolorowy. Kredka świecowa, kojarzona z markami takimi jak Crayola czy polska Bambino, to stopiony wosk z pigmentem, uformowany w laseczkę bez drewnianej osłonki. Obie rysują inaczej, mają różne historie techniczne, ale łączy je wspólne miejsce w piórniku.
Dzień Kredki w Polsce
W Polsce najbardziej rozpoznawalnym producentem kredek jest firma St. Majewski z Pruszkowa, twórca marki Bambino, obecnej w polskich piórnikach od lat. Z okazji 22 listopada publikowane są materiały pokazujące proces powstawania kredki z gliny kaolinowej, barwnika i wosku. Dzień Kredki bywa też okazją do przypomnienia, że kredki nie są tylko zabawką dla dzieci – kolorowanki dla dorosłych, popularne jako forma relaksu, opierają się na tym samym przyborze.
Jak świętować Dzień Kredki
Do obchodów Dnia Kredki nie potrzeba specjalnych zakupów – wystarczy pudełko kredek, które często leży w domowej szufladzie. Można spróbować różnych technik, takich jak:
- Rysunek metodą frotażu – kredka położona płasko na kartce, odbijająca się na wypukłej fakturze (np. kora, moneta, liść)
- Technika rezerwy woskowej – rysunek kredką pod warstwą rozwodnionej farby akwarelowej, która nie kryje wosku
- Wspólne kolorowanie dużej planszy przez całą rodzinę lub klasę
To niewielkie święto, ale trafia w uniwersalną potrzebę – kredka jest często pierwszym narzędziem, którym człowiek świadomie zostawia ślad na papierze, niezależnie od wieku.