Kalendarz świąt nietypowych · data stała

Dzień Ojca

Dzień Ojca w Polsce obchodzony jest 23 czerwca. Poznaj jego amerykańskie korzenie i powody, dla których w Polsce ma stałą datę, a nie przypada na zmienną niedzielę jak w większości krajów.

Typ daty
data stała
Zasięg
Polska
Rok ustanowienia Dnia Ojca świętem państwowym w USA
1972

Dzień Ojca – pochodzenie

USA, przejęte lokalnie w Polsce

Dzień Ojca w Polsce obchodzimy 23 czerwca – to stała data, w przeciwieństwie do wielu krajów, gdzie święto to przypada w trzecią niedzielę czerwca. Tego dnia dzieci, niezależnie od wieku, wyrażają wdzięczność ojcom za ich opiekę i wychowanie, najczęściej poprzez drobne prezenty, laurki lub wspólnie spędzony czas.

Geneza Dnia Ojca na świecie

Pomysł na osobne święto poświęcone ojcom narodził się w USA na początku XX wieku. Sonora Smart Dodd z Spokane w stanie Waszyngton, zainspirowana już obchodzonym Dniem Matki, zorganizowała pierwsze lokalne obchody 19 czerwca 1910 roku, aby uhonorować własnego ojca – weterana wojny secesyjnej, który samotnie wychował sześcioro dzieci. Święto rozprzestrzeniało się w USA stopniowo i nieformalnie, aż w 1972 roku prezydent Richard Nixon podpisał ustawę uznającą je za oficjalne święto państwowe, obchodzone w trzecią niedzielę czerwca.

Dlaczego w Polsce to 23 czerwca, a nie niedziela?

W większości krajów, które przejęły amerykański wzór, Dzień Ojca pozostał świętem ruchomym, związanym z niedzielą. W Polsce jednak przyjęła się data stała – 23 czerwca – upowszechniona głównie przez prasę i szkoły w drugiej połowie XX wieku. Nie ma oficjalnego dokumentu ani osoby, która formalnie ustanowiłaby tę datę, ale przyjęła się ona zwyczajowo i pozostała niezmienna, w odróżnieniu od zachodniej tradycji.

Jak obchodzi się Dzień Ojca w polskich domach?

Zwyczaje związane z Dniem Ojca są zazwyczaj skromniejsze niż w przypadku Dnia Matki czy Dnia Dziecka – długo funkcjonował w ich cieniu. Najpopularniejsze formy uczczenia to laurki i drobne upominki od dzieci, przygotowywane w przedszkolach i szkołach, oraz wspólny obiad lub wyjście rodzinne w przypadku dorosłych dzieci.

Proste sposoby na uczczenie Dnia Ojca

Nie potrzeba wielkich gestów, aby ten dzień pozostał w pamięci. Kilka sprawdzonych pomysłów, które nie wymagają dużego budżetu:

  • wspólne przygotowanie ulubionego dania ojca zamiast kupowania prezentu,
  • dzień bez telefonu, poświęcony wyłącznie na rozmowę lub wspólną aktywność,
  • zdjęcie lub krótkie nagranie wspomnienia, które z czasem staje się bardziej wartościowe niż jakikolwiek przedmiot.

Dzień Ojca na świecie

Poza USA trzecia niedziela czerwca obowiązuje w większości krajów Europy Zachodniej i wielu innych częściach świata. Są jednak wyjątki – np. w Niemczech Dzień Ojca łączy się ze świętem Wniebowstąpienia Pańskiego i bywa okazją do męskich wycieczek plenerowych, a nie tylko rodzinnych spotkań. W krajach katolickich, takich jak Hiszpania czy Włochy, święto to bywa powiązane z dniem świętego Józefa, obchodzonym 19 marca.

Znaczenie obecności ojca

Psychologowie od dawna podkreślają, że zaangażowanie ojca w wychowanie wpływa na rozwój dziecka w sposób inny, ale uzupełniający wobec roli matki. Ojcowie częściej angażują się w zabawy ruchowe i stawianie dziecku wyzwań, co sprzyja budowaniu pewności siebie i samodzielności. Dzień Ojca, choć ma formę symboliczną, przypomina o roli, której nie da się w pełni zmierzyć prezentem czy laurką.

Wystarczy telefon, wspólny obiad lub laurka od dziecka, aby 23 czerwca nie minął niezauważony – Dzień Ojca, choć skromniejszy od innych świąt rodzinnych, wciąż jest okazją, by wyrazić to, co często pozostaje niewypowiedziane.

Ciekawostki

  1. Sonora Smart Dodd zorganizowała pierwsze obchody Dnia Ojca, by uhonorować ojca samotnie wychowującego szóstkę dzieci po śmierci żony.
  2. W większości krajów świata Dzień Ojca jest świętem ruchomym, przypadającym w trzecią niedzielę czerwca, a nie datą stałą jak w Polsce.
  3. W Niemczech Dzień Ojca pokrywa się ze świętem Wniebowstąpienia Pańskiego i bywa obchodzony jako męski wypad plenerowy.