Dzień Dziecka

Międzynarodowy Dzień Dziecka, obchodzony 1 czerwca, ma udokumentowane pochodzenie, które często bywa błędnie przypisywane pacyfikacji czeskich Lidic. Święto zostało ustanowione w 1949 roku jako Międzynarodowy Dzień Ochrony Dzieci, a pierwsze obchody odbyły się rok później. W Polsce świętujemy je nieprzerwanie od 1950 roku.

Kto ustanowił Dzień Dziecka

Decyzję o ustanowieniu święta podjęła Międzynarodowa Demokratyczna Federacja Kobiet na kongresie w listopadzie 1949 roku. Data 1 czerwca miała przypominać o dzieciach, które ucierpiały podczas II wojny światowej, oraz o obowiązkach państw wobec najmłodszych. Pierwsze obchody przeprowadzono 1 czerwca 1950 roku w kilkudziesięciu krajach, głównie w Europie Środkowej i Wschodniej. Dlatego ta data jest szczególnie ważna w Polsce, Czechach czy Rumunii, podczas gdy w Wielkiej Brytanii czy USA jest praktycznie nieznana.

Skąd wzięła się wersja o Lidicach

W wielu źródłach powtarza się informacja, że Dzień Dziecka upamiętnia dzieci z Lidic, czeskiej wsi zniszczonej w odwecie za zamach na Reinharda Heydricha. Problem polega na tym, że pacyfikacja Lidic miała miejsce 10 czerwca 1942 roku, a nie 1 czerwca. Tragedia ta bywa przywoływana jako kontekst historyczny, ale nie jest źródłem wyboru daty. Powtarzanie tej wersji jako faktu jest błędem.

Czym różni się 1 czerwca od 20 listopada

1 czerwca i 20 listopada to dwa różne święta, które często są mylone. 20 listopada obchodzony jest Powszechny Dzień Dziecka, rekomendowany przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, w rocznicę przyjęcia Deklaracji Praw Dziecka w 1959 roku i Konwencji o prawach dziecka w 1989 roku. Ten termin ma charakter prawny i to on jest w Polsce obchodzony jako Dzień Praw Dziecka. Polska odegrała istotną rolę w pracach nad Konwencją – w 1978 roku z naszej inicjatywy rozpoczęto nad nią prace, a patronem tych działań pozostaje Janusz Korczak. Od 2000 roku w Polsce działa również urząd Rzecznika Praw Dziecka.

Jak Dzień Dziecka obchodzi się na świecie

W różnych krajach Dzień Dziecka obchodzony jest w różnych terminach. W Turcji przypada on 23 kwietnia i jest połączony ze świętem państwowym, a jego inicjatorem był Mustafa Kemal Atatürk. W Japonii 5 maja obchodzone jest Kodomo no hi, podczas którego wieszane są karpiowe chorągwie koinobori. W krajach afrykańskich 16 czerwca świętowany jest Międzynarodowy Dzień Dziecka Afrykańskiego, upamiętniający powstanie uczniów w Soweto w 1976 roku.

Jak obchodzimy Dzień Dziecka w Polsce

W Polsce Dzień Dziecka często przybiera formę festynu w szkole – organizowane są dni sportu, wyjścia do kina lub zawieszenie sprawdzianów. Miasta organizują pikniki, a zoo i muzea oferują zniżki lub darmowy wstęp. Kluby sportowe otwierają swoje podwoje na dni otwarte. W czasach PRL popularne były imprezy w zakładach pracy rodziców oraz paczki ze słodyczami, ale zwyczaj ten zanikł wraz z upadkiem wielu zakładów.

Czy Dzień Dziecka jest dniem wolnym od szkoły

1 czerwca nie jest dniem wolnym od szkoły ani od pracy. To zwykły dzień roboczy i dzień nauki, choć decyzja o odwołaniu lekcji zależy od dyrekcji szkoły. W praktyce wiele placówek zamienia ten dzień na zajęcia sportowe, wycieczki lub festyny, ale formalnie pozostaje on dniem zajęć dydaktycznych. Nie jest to również dzień wolny od pracy dla rodziców, dlatego często obchody przesuwane są na weekend.

Pomysły na 1 czerwca

Prezent nie jest obowiązkowy – ważniejsze są wspólnie spędzone chwile. Warto rozważyć następujące pomysły: dzień według scenariusza dziecka, wyprawa do nowego, ale bliskiego miejsca (np. kolejka wąskotorowa, jaskinia), wspólne gotowanie kolacji wybranej przez dzieci lub wpłata na rzecz organizacji pomagającej dzieciom zamiast kupowania kolejnej zabawki. 1 czerwca powinien być dniem dzieci, a nie zakupów.