Światowy Dzień Wody

22 marca to Światowy Dzień Wody – coroczne przypomnienie, że dostęp do czystej wody pitnej nie jest dla wszystkich oczywisty. Święto to zostało ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją z 22 grudnia 1992 roku, a pierwsze obchody odbyły się w 1993 roku. Inspiracją był Szczyt Ziemi w Rio de Janeiro i przyjęta tam Agenda 21, której jeden z rozdziałów poświęcono zasobom wody słodkiej.

Skąd wziął się pomysł na to święto

Bezpośrednim impulsem do ustanowienia Światowego Dnia Wody był fakt, że ponad miliard ludzi na świecie nie miało wtedy dostępu do czystej wody pitnej. Celem było zwrócenie uwagi rządów państw członkowskich na strategiczne znaczenie gospodarki wodnej, a nie tylko na lokalną infrastrukturę.

Dlaczego woda to też sprawa zdrowia publicznego

Brak dostępu do czystej wody wiąże się nie tylko z pragnieniem, ale także z chorobami przenoszonymi drogą pokarmową, takimi jak wirusowe zapalenie wątroby typu A i E, które rozprzestrzeniają się przez skażoną wodę lub żywność. Światowy Dzień Wody staje się więc okazją do dyskusji nie tylko o suszach i powodziach, ale także o kanalizacji i oczyszczalniach.

Jedno hasło, inne co roku

Każda edycja Światowego Dnia Wody ma inny temat przewodni. W 2025 roku była to „Ochrona lodowców”, ponieważ ich topnienie wpływa na dostępność wody słodkiej na kontynentach. W 2023 roku, podczas pierwszej od 46 lat Konferencji Wodnej ONZ w Nowym Jorku, dyskutowano o konieczności przyspieszenia zmian w gospodarce wodnej. Wspólnym mianownikiem tych tematów jest przypomnienie, że zasoby wody są ograniczone, nawet w krajach o stałym dostępie do wody z kranu.

Polska wcale nie ma wody pod dostatkiem

Według raportów Głównego Urzędu Statystycznego Polska ma jedne z najmniejszych odnawialnych zasobów wody słodkiej na mieszkańca w Unii Europejskiej – niecałe 1,6 tys. metrów sześciennych rocznie, co jest poniżej progu stresu wodnego określonego przez ONZ. Gorzej w tym rankingu wypadają tylko Czechy, Cypr i Malta. Mimo to w Polsce rzadko mówi się o tym problemie, ponieważ w większości domów woda z kranu jest tania i dostępna bez ograniczeń.

Jak włączyć się w Światowy Dzień Wody

Aby oszczędzać wodę, wystarczy wprowadzić kilka prostych nawyków w gospodarstwie domowym:

• zbieranie i wykorzystywanie wody z mycia warzyw do podlewania roślin,
• skracanie czasu prysznica zamiast brania kąpieli w wannie,
• naprawa cieknących kranów i spłuczek, które marnują wodę,
• wybór sprzętu AGD o niższym zużyciu wody przy zakupie nowej pralki czy zmywarki.

Choć te działania same w sobie nie rozwiązują problemu krajowego deficytu wody, ich suma realnie odciąża systemy wodociągowe i oczyszczalnie, a także obniża rachunki za wodę w wielu domowych budżetach.

Ciekawostki

1. Rezolucję ustanawiającą święto przyjęto 22 grudnia 1992 roku, trzy miesiące przed pierwszym marcowym terminem obchodów.
2. Impulsem do ustanowienia dnia była rekomendacja Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro w 1992 roku i przyjęta tam Agenda 21.
3. W 2023 roku w Nowym Jorku odbyła się pierwsza od 46 lat Konferencja Wodna ONZ.
4. Polska ma niecałe 1,6 tys. m3 odnawialnej wody słodkiej na mieszkańca rocznie - mniej mają w UE tylko Czechy, Cypr i Malta.