Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby

Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby obchodzony jest corocznie 28 lipca, od 2010 roku jako oficjalne święto ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Data ta nie jest przypadkowa – upamiętnia urodziny Barucha Samuela Blumberga, amerykańskiego lekarza, który zidentyfikował wirusa zapalenia wątroby typu B i opracował pierwszą szczepionkę przeciw niemu, za co otrzymał Nagrodę Nobla w 1976 roku.

Dlaczego akurat 28 lipca?

WHO uznało wirusowe zapalenia wątroby za jedno z poważniejszych globalnych zagrożeń zdrowotnych XXI wieku, stawiając je na równi z malarią, gruźlicą i HIV/AIDS. Wybór daty urodzin Blumberga miał podkreślić, że za statystykami stoją przełomowe odkrycia naukowe i ludzie, którzy je dokonali.

Czym jest WZW?

Wirusowe zapalenie wątroby to grupa chorób wywoływanych przez różne wirusy, oznaczane literami A, B, C, D, E i rzadziej G. Typy B i C są szczególnie niebezpieczne, ponieważ mogą przez lata przebiegać bezobjawowo, prowadząc do poważnych powikłań, takich jak marskość czy niewydolność wątroby. Typy A i E przenoszą się głównie przez skażoną żywność lub wodę, dlatego kluczowa jest higiena i dostęp do czystej wody, a nie tylko szczepienia.

Zmiany od 2016 roku

W 2016 roku WHO przyjęła globalną strategię eliminacji WZW jako zagrożenia zdrowotnego do 2030 roku. Obejmuje ona trzy filary: szczepienia, powszechny dostęp do testów diagnostycznych i leczenie osób już zakażonych. Mimo postępów, tempo diagnozowania nowych przypadków w wielu krajach wciąż jest niewystarczające.

WZW w Polsce

W Polsce dzieci i młodzież są obowiązkowo szczepione przeciwko WZW typu B, co znacząco zmniejszyło liczbę nowych zakażeń w tej grupie. Dorośli są bardziej narażeni, szczególnie podczas zabiegów kosmetycznych, tatuaży czy niezabezpieczonych kontaktów seksualnych. Stacje sanitarno-epidemiologiczne co roku zachęcają do bezpłatnych badań, ponieważ wiele osób nie zdaje sobie sprawy z zakażenia.

Jak włączyć się w obchody?

Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby ma sens tylko wtedy, gdy przekłada się na konkretne działania. Warto:

• wykonać bezpłatny test na WZW B lub C, jeśli nie było się badanym wcześniej,
• sprawdzić swoją historię szczepień, zwłaszcza jeśli nie ma dokumentacji z dzieciństwa,
• porozmawiać z lekarzem o czynnikach ryzyka związanych z pracą lub stylem życia,
• podzielić się rzetelnymi informacjami o WZW z bliskimi, którzy nie są zbadani.

To właśnie bezobjawowy przebieg choroby sprawia, że ten dzień ma znaczenie – daje okazję do rozmów o WZW poza gabinetem lekarskim.

Ciekawostki

1. Baruch Blumberg zidentyfikował wirusa HBV w 1967 roku, a szczepionkę przeciwko niemu opracował w 1969 roku.
2. WZW jest jedną z czterech chorób, obok malarii, gruźlicy i HIV/AIDS, dla których WHO prowadzi odrębny globalny dzień świadomości.
3. Typy A i E wirusa różnią się drogą zakażenia od typu B - rozprzestrzeniają się głównie przez skażoną wodę i żywność.
4. Blumberg otrzymał Nagrodę Nobla wspólnie z Danielem Carletonem Gajdusekiem.