Kościelne

Wszystkich Świętych

01 listopada (co roku) Dzień ustawowo wolny od pracy
Czas obchodów w roku liturgicznym
Adwent Narodzenie Pańskie Okres zwykły Wielki Post Triduum Okres Wielkanocny Okres zwykły

1 listopada obchodzona jest uroczystość Wszystkich Świętych, w Polsce dzień ustawowo wolny od pracy, celebrowany w białym kolorze liturgicznym. W Kościele katolickim jest to święto obowiązkowe, wymagające uczestnictwa we Mszy świętej.

Zakres święta

Święto obejmuje wszystkich zbawionych – nie tylko kanonizowanych, wymienianych w kalendarzu, ale przede wszystkim tych nieznanych, którzy osiągnęli zbawienie. Obraz z Apokalipsy, przedstawiający niepoliczalny tłum świętych, oddaje istotę tej uroczystości.

Historia święta

Początki święta sięgają czczenia męczenników przy ich grobach. W 609 lub 610 roku papież Bonifacy IV poświęcił rzymski Panteon na kościół Najświętszej Maryi Panny i Wszystkich Męczenników, ustanawiając ich święto 13 maja. Datę 1 listopada wprowadził Grzegorz III w VIII wieku, a rozszerzył na cały Kościół Grzegorz IV około 835 roku. Niektórzy badacze sugerują, że wybór tej daty mógł być związany z celtyckim świętem Samhain, choć jest to uproszczenie.

Różnica między 1 a 2 listopada

W Polsce rozróżnienie między 1 a 2 listopada niemal zniknęło. 1 listopada to dzień radosny, święto Wszystkich Świętych, podczas gdy 2 listopada, Dzień Zaduszny, jest dniem modlitwy za zmarłych. Ze względu na to, że tylko pierwszy dzień jest wolny od pracy, to właśnie wtedy odbywają się masowe odwiedziny cmentarzy. Liturgicznie 1 listopada jest dniem białym, a 2 listopada – fioletowym.

Tradycje związane ze świętem

Zwyczaj palenia zniczy na grobach, choć w obecnej formie upowszechniony w XIX i XX wieku, sięga starszych tradycji słowiańskich, polegających na pozostawianiu ognia i pokarmu na mogiłach. Kościół włączył ten obyczaj w modlitwę za zmarłych.

Odpusty

Od 1 do 8 listopada wierni odwiedzający cmentarze i modlący się za zmarłych mogą uzyskać odpust zupełny, ofiarowany za dusze w czyśćcu. To jeden z powodów, dla których cmentarze w Polsce pozostają tłumnie odwiedzane przez cały pierwszy tydzień listopada.

„Potem ujrzałem: a oto wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków, stojący przed tronem i przed Barankiem.”

Ap 7,9

Chronologia

ok. 610
Papież Bonifacy IV poświęca rzymski Panteon Maryi i męczennikom; obchody przypadają wiosną.
835
Papież Grzegorz IV upowszechnia obchody Wszystkich Świętych 1 listopada w całym Kościele.
1951
Ustawa z 18 stycznia o dniach wolnych od pracy wymienia 1 listopada wśród dni wolnych.
1974
Rusza kwesta na ratowanie zabytkowych nagrobków Starych Powązek, zapoczątkowana przez Jerzego Waldorffa.

Najczęstsze pytania

Czy 1 listopada jest dniem wolnym od pracy?

Tak, 1 listopada, czyli Wszystkich Świętych, jest dniem wolnym od pracy, co wynika z przepisów ustawy z 18 stycznia 1951 roku.

Czy 2 listopada jest dniem wolnym od pracy?

Dzień Zaduszny - jakie są zasady funkcjonowania w tym dniu? Wbrew powszechnym przekonaniom, Dzień Zaduszny nie jest dniem wolnym od pracy. Szkoły, urzędy i większość instytucji publicznych działają w tym dniu normalnie, zgodnie z ustalonym harmonogramem.

Czym różni się Wszystkich Świętych od Zaduszek?

1 listopada Kościół katolicki obchodzi uroczystość Wszystkich Świętych, upamiętniając wszystkich zbawionych, którzy osiągnęli życie wieczne. Dzień ten jest dniem wolnym od pracy w Polsce. Następnego dnia, 2 listopada, obchodzone jest wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, podczas którego wierni modlą się za dusze zmarłych, aby mogły osiągnąć zbawienie. W przeciwieństwie do poprzedniego dnia, 2 listopada nie jest dniem wolnym od pracy w naszym kraju. Oba dni mają głębokie znaczenie religijne i są okazją do refleksji nad życiem, śmiercią oraz nadzieją na życie wieczne. Wierni odwiedzają cmentarze, zapalają znicze i składają kwiaty na grobach bliskich, modląc się za ich dusze. To czas pamięci i zadumy, a także okazja do spotkań rodzinnych i wspólnej modlitwy.

Czy sklepy są otwarte 1 listopada?

Zasadniczo nie, ponieważ obowiązują ograniczenia handlu typowe dla dni świątecznych. Wyjątki obejmują określone placówki, takie jak stacje benzynowe - stan na dzień publikacji.

Dlaczego Wszystkich Świętych obchodzimy właśnie 1 listopada?

W IX wieku papież Grzegorz IV wprowadził obchody Wszystkich Świętych, rozszerzając je na cały Kościół katolicki. Wcześniej w Rzymie wspominano męczenników w innym terminie.