Wspomnienie św. Marty, Marii i Łazarza
29 lipca to dzień wspomnienia świętych Marty, Marii i Łazarza – rodzeństwa z Betanii, bliskich przyjaciół Jezusa. Obchód jest obowiązkowy, w kolorze białym. To stosunkowo nowy wpis w kalendarzu liturgicznym, wprowadzony dopiero w 2021 roku.
Rodzeństwo z Betanii
Ewangelie wielokrotnie wspominają tę trójkę, zawsze w kontekście gościnności i szczególnej więzi z Jezusem. Ewangelia Łukasza opisuje scenę, w której Marta zajmuje się domem, a Maria siedzi u stóp Jezusa, słuchając Go – oraz słynną odpowiedź Jezusa na pretensje Marty, że Maria nie pomaga w obowiązkach. Ewangelia Jana relacjonuje wskrzeszenie Łazarza w Betanii oraz ucztę, podczas której Maria namaściła stopy Jezusa drogocennym olejkiem.
Zmiana w kalendarzu
Przed 2021 rokiem 29 lipca poświęcone było wyłącznie Marcie. Powodem takiego zawężenia była długotrwała niepewność co do tożsamości Marii z Betanii – w tradycji zachodniej przez wieki utożsamiano ją z Marią Magdaleną lub bezimienną jawnogrzesznicą z Ewangelii Łukasza. Współczesne badania biblijne pozwoliły odróżnić te postacie, co umożliwiło papieżowi Franciszkowi włączenie do wspomnienia całego rodzeństwa. Dekret Kongregacji Kultu Bożego z 26 stycznia 2021 roku wprowadził tę zmianę.
Znaczenie wspomnienia
Dokument uzasadniający decyzję podkreśla, że dom w Betanii symbolizuje gościnność wobec Jezusa, łącząc zarówno aktywność Marty, jak i kontemplację Marii – bez przeciwstawiania tych postaw. Łazarz został włączony do wspomnienia jako ten, wobec którego Jezus wypowiedział słowa o sobie jako „zmartwychwstaniu i życiu”.
Betania dzisiaj
Miejscowość Betania, obecnie znana jako al-Ajzarija (zniekształcona forma imienia Łazarz), znajduje się na wschodnich stokach Góry Oliwnej, niedaleko Jerozolimy. Stoi tam kościół katolicki z XX wieku, wzniesiony obok pozostałości wcześniejszych świątyń bizantyjskich i krzyżowieckich. W pobliżu udostępniony jest do zwiedzania tradycyjnie wskazywany grób, w którym miało miejsce wskrzeszenie Łazarza.
„A Pan jej odpowiedział: «Marto, Marto, troszczysz się i niepokoisz o wiele, a potrzeba tylko jednego. Maria obrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona».”
Łk 10,41-42