Święto Terenowych Organów Administracji Wojskowej

27 października obchodzone jest Święto Terenowych Organów Administracji Wojskowej – dzień upamiętniający żołnierzy i pracowników cywilnych zajmujących się poborem, kwalifikacją wojskową i administracją wojskową na poziomie lokalnym. Data ta nawiązuje do historycznego wydarzenia sprzed ponad stu lat, kiedy odrodzona Polska rozpoczęła tworzenie własnych struktur wojskowych. Mimo zmian nazw instytucji, święto zachowało swoją tradycyjną datę i znaczenie.

Początki terenowej administracji wojskowej

27 października 1918 roku Rada Regencyjna, najwyższy organ władzy na terenie ówczesnego Królestwa Polskiego, podjęła decyzję o utworzeniu terenowych organów administracji wojskowej. Wkrótce potem wprowadzono Tymczasową Ustawę o Powszechnym Obowiązku Służby Wojskowej, pierwszy akt prawny regulujący pobór do wojska. Na jej mocy powstały Okręgowe i Powiatowe Komendy Uzupełnień – pierwsze struktury tego typu w młodym, niepodległym państwie.

Ewolucja nazw i zadań

Przez lata nazwa instytucji ulegała zmianom, ale Święto Terenowych Organów Administracji Wojskowej pozostało niezmienne. Wcześniej funkcjonowały jako Terenowe Organy Administracji Wojskowej (TOAW), obejmując Wojewódzkie Sztaby Wojskowe i Wojskowe Komendy Uzupełnień. Od 23 kwietnia 2022 roku, zgodnie z nową ustawą o obronie Ojczyzny, działają pod nazwą Terenowych Organów Wykonawczych Ministra Obrony Narodowej (TOW MON). Mimo zmiany szyldu, tradycyjna data święta – 27 października – pozostaje niezmieniona.

Współczesne zadania terenowych organów wojskowych

Obecnie sieć terenowych organów wojskowych obejmuje Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji oraz 16 ośrodków zamiejscowych i 86 wojskowych centrów rekrutacji. Do ich głównych zadań należą:

• rekrutacja do zawodowej służby wojskowej, Wojsk Obrony Terytorialnej i aktywnej rezerwy,
• przeprowadzanie kwalifikacji wojskowej,
• prowadzenie administracji wojskowej i ewidencji,
• edukacja obronna i współpraca z samorządami lokalnymi.

Pracownicy tych jednostek angażują się również w pomoc podczas klęsk żywiołowych, co wzmacnia ich więź z lokalnymi społecznościami. Mieszkańcy mogą zgłaszać się do wojskowych komend uzupełnień, aby uzyskać informacje o służbie wojskowej lub kwalifikacji.

Obchody święta w garnizonach

Święto Terenowych Organów Administracji Wojskowej jest obchodzone uroczyście, często w formie apeli, podczas których wręczane są odznaczenia państwowe i resortowe. W ostatnich latach uroczystości odbywały się m.in. w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku czy w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, z udziałem przedstawicieli MON i władz samorządowych. To okazja dla mieszkańców, by poznać zadania terenowych organów wojskowych i podziękować tym, którzy od ponad stu lat pełnią kluczową rolę w administracji wojskowej.