Święto Służby Ochrony Państwa

Święto Służby Ochrony Państwa (SOP) obchodzone jest 12 czerwca, upamiętniając wydarzenie związane z tragicznym epizodem polskiej polityki XX wieku. To dzień poświęcony funkcjonariuszom, którzy na co dzień pozostają w cieniu, choć odpowiadają za bezpieczeństwo kluczowych osób w kraju.

Zamach, który zapoczątkował zmiany w ochronie prezydenta

16 grudnia 1922 roku Eligiusz Niewiadomski zabił prezydenta Gabriela Narutowicza w warszawskiej galerii Zachęta. Ta tragedia uświadomiła władzom, że dotychczasowa ochrona najwyższych urzędników, sprawowana od 1919 roku przez Oddziały Przyboczne Naczelnika Państwa oraz kompanię piechoty i szwadron kawalerii Naczelnego Wodza, była niewystarczająca. W odpowiedzi na zamach, 12 czerwca 1924 roku minister spraw wewnętrznych Zygmunt Hübner powołał Brygadę Ochronną, której zadaniem stała się wyłącznie ochrona prezydenta RP.

Początki współczesnej Służby Ochrony Państwa

Właśnie 12 czerwca został wybrany jako Święto SOP, gdy formacja powstała na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 roku i rozpoczęła działalność 1 lutego 2018 roku. SOP zastąpiło Biuro Ochrony Rządu, funkcjonujące od 1956 roku w ramach Urzędu Ochrony Państwa. Współczesna formacja podkreśla ciągłość z historią sięgającą Brygady Ochronnej oraz tradycjami Oddziału Dyspozycyjnego „B” Kedywu Okręgu Warszawa Armii Krajowej.

Zakres działań współczesnej SOP

SOP, podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, odpowiada za szeroki zakres zadań. Do jej obowiązków należy:

• ochrona najważniejszych osób w państwie – prezydenta, marszałków Sejmu i Senatu, premiera oraz innych osób wskazanych ustawowo,
• zapewnienie bezpieczeństwa delegacjom zagranicznym odwiedzającym Polskę,
• ochrona obiektów rządowych i wybranych placówek dyplomatycznych,
• koordynacja działań ochronnych podczas wizyt państwowych i uroczystości o szczególnym znaczeniu.

Komendant SOP, jako centralny organ administracji rządowej, odpowiada przed ministrem za skuteczność ochrony. Formacja liczy kilka tysięcy funkcjonariuszy, a ich praca wymaga profesjonalizmu, odporności psychicznej i sprawności fizycznej. W ostatnich latach SOP przechodzi modernizację – na lata 2022-2025 przeznaczono ponad 214 milionów złotych na rozwój wyposażenia, nowe etaty i podwyżki wynagrodzeń.

Obchody Święta Służby Ochrony Państwa

12 czerwca centralne uroczystości odbywają się w Belwederze z udziałem prezydenta RP i przedstawicieli władz. Wręczane są odznaczenia, awanse i wyróżnienia dla zasłużonych funkcjonariuszy. To także okazja do przypomnienia, że praca SOP, choć często niewidoczna, jest kluczowa dla bezpieczeństwa państwa. Obchody bywają też momentem upamiętnienia poprzedników dzisiejszych funkcjonariuszy – od żołnierzy Brygady Ochronnej, przez pracowników BOR, po obecnych członków SOP.