Światowy Dzień Zapobiegania Utonięciom

Światowy Dzień Zapobiegania Utonięciom obchodzony jest corocznie 25 lipca. To stosunkowo nowe święto zostało ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych w kwietniu 2021 roku w ramach rezolucji Zgromadzenia Ogólnego, uznającej utonięcia za jedną z najbardziej niedocenianych przyczyn zgonów na świecie. Koordynację działań powierzono Światowej Organizacji Zdrowia, a w 2023 roku przyjęto pierwszą rezolucję Światowego Zgromadzenia Zdrowia dedykowaną wyłącznie zapobieganiu utonięciom, co podkreśla rosnące znaczenie tego problemu.

Zgodnie z danymi WHO, rocznie na świecie tonie od 236 do ponad 300 tysięcy osób, co czyni utonięcia jedną z dziesięciu głównych przyczyn śmierci dzieci i młodzieży. Ponad 90% tych przypadków występuje w krajach o niskich i średnich dochodach, szczególnie na obszarach wiejskich, w rzekach, jeziorach czy studniach. Najbardziej narażone są dzieci, co burzy stereotyp utonięcia jako wypadku związanego z wakacjami nad morzem. Ponad połowa zgonów ma miejsce w regionie Pacyfiku Zachodniego oraz Azji Południowo-Wschodniej.

Zmiany klimatu i zwiększona liczba powodzi dodatkowo podnoszą ryzyko utonięć. Mimo że od 2000 roku globalna liczba zgonów z tego powodu spadła o 38%, problem pozostaje niedoceniany w stosunku do jego skali. Skuteczne działania profilaktyczne, takie jak bariery ograniczające dostęp dzieci do wody, nauka pływania, szkolenia z pierwszej pomocy czy przestrzeganie przepisów na wodach, realnie ratują życie.

W Polsce sezon letni wiąże się z ryzykiem utonięć na niestrzeżonych akwenach, dlatego Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe apeluje o kąpiel tylko w miejscach dozorowanych. Choć polskie statystyki nie są częścią globalnej kampanii ONZ, 25 lipca wykorzystywany jest do przypominania zasad bezpieczeństwa nad wodą.

Aby uczcić ten dzień, warto sprawdzić lokalne kąpieliska strzeżone, nauczyć dzieci pływać przed sezonem lub przypomnieć bliskim o unikaniu kąpieli pod wpływem alkoholu. Odświeżenie zasad pierwszej pomocy, szczególnie resuscytacji, może znacząco zwiększyć szanse na przeżycie osoby wyciągniętej z wody. Światowy Dzień Zapobiegania Utonięciom ma sens tylko wtedy, gdy te zasady stosujemy przez cały sezon, a nie tylko jeden dzień w roku.

Ciekawostki

1. To jedno z najmłodszych świąt zdrowotnych ONZ - zostało ustanowione dopiero w 2021 roku.
2. Koordynację globalnych działań w tym obszarze powierzono Światowej Organizacji Zdrowia.
3. Ponad 90 procent utonięć na świecie zdarza się w krajach o niskich i średnich dochodach, najczęściej w rzekach i zbiornikach na wodę, a nie na plażach morskich.