Światowy Dzień Wieloryba

Światowy Dzień Wieloryba obchodzony jest w trzecią niedzielę lutego, choć w kalendarzu widnieje jako 15 lutego. Największe uroczystości odbywają się na hawajskiej wyspie Maui, gdzie w tym czasie trwa sezon migracji humbaków. To idealny moment na świętowanie, ponieważ wieloryby są wtedy szczególnie aktywne.

Pochodzenie święta i znaczenie Maui

Święto wywodzi się z Hawajów, a dokładniej z Maui, gdzie zimą przybywają tysiące humbaków z Alaski, aby rozmnażać się i wychowywać młode w cieplejszych wodach Pacyfiku. Organizacją festiwalu World Whale Day zajmuje się Pacific Whale Foundation, założona w 1980 roku, która prowadzi badania i działania na rzecz ochrony waleni. Trzecia niedziela lutego przypada na szczyt sezonu obserwacji wielorybów, trwającego od grudnia do kwietnia.

Ruchoma data obchodów

Choć Światowy Dzień Wieloryba jest często wymieniany jako 15 lutego, faktyczne obchody na Maui zawsze odbywają się w trzecią niedzielę lutego. W związku z tym data może się różnić w kolejnych latach, przesuwając się o kilka dni.

Charakterystyczne cechy humbaków

Humbaki wyróżniają się widowiskowym zachowaniem – potrafią wyskakiwać ponad powierzchnię wody, uderzać płetwami o taflę oceanu i wydawać złożone pieśni. Samce śpiewają głównie w okresie godowym, a ich pieśni zmieniają się co roku w obrębie populacji, co czyni je fascynującym zjawiskiem akustycznym. Rejsy obserwacyjne na Maui są jedną z najpopularniejszych atrakcji przyrodniczych na Hawajach.

Zagrożenia dla wielorybów i znaczenie ochrony

W XX wieku humbaki były masowo odławiane, co doprowadziło do drastycznego spadku ich populacji. Dzięki międzynarodowemu moratorium na wielorybnictwo komercyjne od lat 80. XX wieku ich liczebność stopniowo rośnie, ale nadal istnieją zagrożenia, takie jak kolizje ze statkami, zaplątywanie się w sieci rybackie i podwodny hałas zakłócający komunikację.

Sposoby uczczenia Światowego Dnia Wieloryba

Nie trzeba być na Hawajach, aby świętować. Można:

• obejrzeć transmisję lub nagranie z rejsu obserwacyjnego organizowanego przez fundacje zajmujące się ochroną waleni,
• wziąć udział w prelekcji w lokalnym oceanarium lub muzeum przyrodniczym,
• wesprzeć finansowo organizację zajmującą się badaniem lub ochroną wielorybów, np. poprzez symboliczną adopcję,
• podczas pobytu nad morzem w sezonie migracji zachować bezpieczną odległość od wielorybów, nie płynąc w ich kierunku.

Dzień ten przypomina, że powrót wielorybów do oceanów był możliwy dzięki decyzjom politycznym i pracy badaczy, dlatego ich ochrona wciąż wymaga zaangażowania.

Ciekawostki

1. Do wód wokół Maui każdego roku przypływają tysiące humbaków, które pokonują ponad 3500 kilometrów z Alaski, by rozmnażać się i wychowywać młode.
2. Sezon obserwacji wielorybów na Hawajach trwa od grudnia do kwietnia, ale szczyt przypada zwykle między styczniem a marcem - stąd luty jako miesiąc święta.
3. Przepisy federalne w USA zabraniają zbliżania się łodzią do humbaków na mniej niż około 90 metrów, by nie zakłócać ich zachowania.