Światowy Dzień Wcześniaka

Światowy Dzień Wcześniaka, który przez lata obchodzony był 17 listopada, od 2026 roku przypada na 15 listopada. Zmiana ta została wprowadzona przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w celu uniknięcia kolizji z Światowym Dniem Eliminacji Raka Szyjki Macicy, również obchodzonym 17 listopada. Święto to zwraca uwagę na wyzwania, z jakimi mierzą się dzieci urodzone przedwcześnie oraz ich rodziny. Symbolem obchodów jest fioletowy kolor.

Pomysł Światowego Dnia Wcześniaka narodził się w 2008 roku z inicjatywy europejskich organizacji rodziców dzieci przedwcześnie urodzonych, skupionych w European Foundation for the Care of Newborn Infants (EFCNI). Pierwsze oficjalne obchody odbyły się 17 listopada 2011 roku dzięki współpracy EFCNI, March of Dimes, Little Big Souls International Foundation oraz National Premmie Foundation. W 2025 roku WHO oficjalnie włączyła to święto do swojego kalendarza globalnych dni zdrowia, a rok później przeniosła je na 15 listopada, ponieważ dotychczasowa data była już zajęta przez inne ważne wydarzenie związane ze zdrowiem kobiet. Dla wielu rodzin i organizacji przyzwyczajenie się do nowej daty wymaga czasu.

Wcześniak to dziecko urodzone przed 37. tygodniem ciąży. Problem ten dotyczy od kilkunastu do piętnastu milionów dzieci rocznie na świecie, co stanowi około 10% wszystkich noworodków. Powikłania związane z przedwczesnym porodem są jedną z głównych przyczyn zgonów dzieci poniżej piątego roku życia. Najwięcej wcześniaków rodzi się w Indiach, Chinach, Nigerii, Pakistanie, Indonezji i Stanach Zjednoczonych. Im wcześniejszy poród, tym większe ryzyko powikłań, dlatego kluczowe znaczenie ma dostęp do specjalistycznej opieki neonatologicznej oraz urządzeń takich jak inkubatory. Coraz większą rolę odgrywa również kangurowanie, czyli bezpośredni kontakt skóra do skóry z rodzicem, który wspiera rozwój i stabilizuje pracę serca najmniejszych pacjentów.

Fioletowy kolor został oficjalnie przyjęty jako symbol Światowego Dnia Wcześniaka. Wykorzystywany jest w różnych formach, takich jak fioletowe wstążki, oświetlenie budynków czy noszenie fioletowych skarpetek. Ta ostatnia tradycja wywodzi się z kampanii „Socks for Life”, zainicjowanej przez EFCNI w 2013 roku. W ramach akcji jedna na dziesięć par skarpetek w symbolicznej linii była mniejsza – co miało odzwierciedlać statystykę wcześniaków. Linki ze skarpetkami rozwieszano w szpitalach, na ulicach i w parkach, aby w prosty sposób zwrócić uwagę na skalę problemu.

Aby włączyć się w obchody Światowego Dnia Wcześniaka, można założyć coś fioletowego i edukować bliskich na temat wcześniactwa. Warto również wspierać lokalne oddziały neonatologiczne lub organizacje pomagające rodzinom wcześniaków, nawet drobną zbiórką. Jeśli znamy rodziców wcześniaka, zamiast pytać o powrót dziecka do domu, lepiej zapytać, jak się czują. Zmiana daty obchodów nie wpływa na istotę święta – nadal ma ono przypominać, że za statystykami stoją konkretne dzieci i ich rodziny, które potrzebują więcej niż jednego dnia uwagi w roku. Rozmowa o wcześniactwie przez cały rok jest równie ważna jak sam dzień obchodów.

Ciekawostki

1. Od 2026 roku obchody przesunięto z 17 na 15 listopada, bo 17 listopada zajmuje już Światowy Dzień Eliminacji Raka Szyjki Macicy.
2. Fioletowe skarpetki noszone tego dnia nawiązują do kampanii EFCNI „Socks for Life” z 2013 roku.
3. W 2013 roku obchody Światowego Dnia Wcześniaka odbywały się już w ponad 60 krajach.