Światowy Dzień Suchych Nasion Roślin Strączkowych

Światowy Dzień Suchych Nasion Roślin Strączkowych jest obchodzony corocznie 10 lutego z inicjatywy Organizacji Narodów Zjednoczonych. Święto to poświęcone jest roślinom takim jak fasola, soczewica, groch, ciecierzyca i ich pokrewnym gatunkom, które od tysięcy lat stanowią podstawę żywienia ludzkości, a oficjalne uznanie zyskały stosunkowo niedawno. W kalendarzu ONZ jest to jedno z młodszych świąt związanych z żywnością.

Pochodzenie nazwy i samego święta

Nazwa święta w języku polskim brzmi nieco urzędowo, ale wiernie oddaje angielskie „pulses”, termin używany przez FAO na określenie suchych nasion roślin strączkowych, w odróżnieniu od świeżych warzyw, takich jak zielony groszek czy fasolka szparagowa. Słowo „pulses” wywodzi się z łacińskiego „puls”, oznaczającego gęstą papkę zbożową spożywaną już w starożytności. Dzień ten został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją z 20 grudnia 2018 roku, na wniosek Burkina Faso. Było to następstwem sukcesu Międzynarodowego Roku Roślin Strączkowych w 2016 roku, zorganizowanego przez FAO. Pierwsze obchody Światowego Dnia Suchych Nasion Roślin Strączkowych miały miejsce 10 lutego 2019 roku.

Dlaczego właśnie te rośliny?

FAO wyróżnia jedenaście grup roślin określanych jako „pulses”, w tym fasolę, soczewicę, ciecierzycę, groch, bób i łubin. Wszystkie one mają wspólną cechę – wiążą azot atmosferyczny w glebie, co zmniejsza potrzebę stosowania nawozów sztucznych. ONZ łączy to święto z celami zrównoważonego rozwoju, ponieważ rośliny strączkowe są tanim źródłem białka roślinnego, poprawiają żyzność gleby i stanowią dodatkowe źródło dochodu dla drobnych rolników, szczególnie kobiet pracujących na wsi w krajach rozwijających się.

Rośliny strączkowe – więcej niż tylko składnik posiłku

FAO podkreśla, że rośliny strączkowe nie są tylko elementem kuchni, ale również ważnym składnikiem całego systemu żywnościowego. Dostarczają zatrudnienia i możliwości biznesowych na obszarach wiejskich, zwłaszcza dla kobiet i młodzieży. Ponadto mają niski indeks glikemiczny i zawierają dużo błonnika, dlatego dietetycy często zalecają je jako zamiennik części mięsa w codziennej diecie – nie ze względu na modę, ale na ich udokumentowaną wartość odżywczą.

Rośliny strączkowe w polskiej kuchni

W Polsce fasola, groch i soczewica od dawna są obecne w codziennym jadłospisie – potrawy takie jak grochówka czy fasolka po bretońsku są dobrze znane. Mimo to Światowy Dzień Suchych Nasion Roślin Strączkowych w Polsce jest obchodzony głównie przez kalendarze tematyczne i organizacje rolnicze, a nie jako powszechnie rozpoznawalne święto kulinarne, takie jak Dzień Pierogów.

Jak uczcić Światowy Dzień Suchych Nasion Roślin Strączkowych?

Najprostsze sposoby na uczczenie tego dnia to:

• Przygotowanie dania opartego na jednym rodzaju roślin strączkowych, np. soczewicy, ciecierzycy lub bobu.
• Sprawdzenie, ile roślin strączkowych spożywa się w Polsce na osobę rocznie, i porównanie tych danych z krajami śródziemnomorskimi.
• Odkrywanie tradycyjnych przepisów babć, w których często wykorzystywane są właśnie rośliny strączkowe.

Jak mówi stare przysłowie, ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka – co najlepiej oddaje sens tego święta. Światowy Dzień Suchych Nasion Roślin Strączkowych przypomina, że te niepozorne nasiona, spożywane od tysięcy lat, mają ogromny wpływ na to, co trafia na talerze na całym świecie.

„Ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka.”

przysłowie ludowe

Ciekawostki

1. FAO wyróżnia jedenaście rodzajów roślin zaliczanych do „pulses”, od fasoli po łubin i bób.
2. Święto poprzedził Międzynarodowy Rok Roślin Strączkowych, obchodzony w całości w 2016 roku.
3. Słowo „pulses” pochodzi od łacińskiego „puls”, oznaczającego gęstą papkę zbożową.