Światowy Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

Światowy Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci obchodzony jest corocznie 12 czerwca – to dzień, w którym Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) zwraca uwagę na problem milionów dzieci pracujących zamiast uczęszczać do szkoły. Święto ustanowiono w 2002 roku, aby podnieść świadomość rządów, pracodawców i społeczeństwa na temat skali tego zjawiska. Liczba pracujących dzieci zmniejsza się, ale daleko jeszcze do jego całkowitego wyeliminowania.

Początki Światowego Dnia Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

Pierwszy taki dzień został zorganizowany przez MOP 12 czerwca 2002 roku. Data nawiązuje do dwóch ważnych konwencji: nr 138 z 1973 roku (minimalny wiek zatrudnienia) oraz nr 182 z 1999 roku (zakaz najgorszych form pracy dzieci, takich jak niewolnictwo czy praca w niebezpiecznych warunkach). Juan Somavia, ówczesny dyrektor generalny MOP, podkreślał, że celem dnia jest zwiększenie świadomości o powadze problemu pracy dzieci.

Aktualne dane dotyczące pracy dzieci na świecie

Według najnowszych szacunków MOP i UNICEF z czerwca 2025 roku (dane za 2024 rok), około 138 milionów dzieci w wieku 5-17 lat pracuje, z czego 54 miliony w niebezpiecznych warunkach. To spadek z 160 milionów w 2020 roku, ale wciąż nie osiągnięto celu wyeliminowania pracy dzieci do 2025 roku, zapisanego w Celach Zrównoważonego Rozwoju ONZ (cel 8.7). Najwięcej dzieci pracuje w rolnictwie, a najtrudniejsza sytuacja występuje w Afryce Subsaharyjskiej.

Praca dzieci w Polsce – regulacje prawne

W Polsce zatrudnianie jest możliwe od 15. roku życia, a osoby w wieku 15-18 lat podlegają szczególnej ochronie: krótszemu czasowi pracy, zakazowi pracy w nocy i obowiązkowym badaniom lekarskim. Polska ratyfikowała obie kluczowe konwencje MOP, więc problem pracy dzieci w skali masowej jej nie dotyczy. Jednak Światowy Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypomina, że zjawisko może przybierać ukryte formy, np. pracę nieletnich migrantów czy dzieci w gospodarstwach rolnych bez umowy.

Jak włączyć się w obchody Światowego Dnia Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

Można zaangażować się na wiele sposobów:

• Wspierając organizacje pozarządowe działające na rzecz praw dziecka i edukacji w krajach o wysokim wskaźniku pracy dzieci.
• Sprawdzając pochodzenie produktów, szczególnie z branż ryzykownych, takich jak kakao, bawełna czy górnictwo.
• Rozmawiając z dziećmi o rówieśnikach, którzy nie mają dostępu do edukacji.

Dzień ten często zbiega się z Międzynarodową Konferencją Pracy w Genewie, gdzie delegaci omawiają raporty MOP na temat pracy dzieci. To właśnie z tych raportów pochodzą dane, takie jak 138 milionów dzieci pracujących na świecie.

Każdego 12 czerwca Światowy Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypomina, że prawo do nauki i dzieciństwa nie jest oczywiste dla wszystkich.

Ciekawostki

1. W 2020 roku liczba pracujących dzieci pierwszy raz od dwóch dekad wzrosła - do 160 milionów - głównie z powodu pandemii COVID-19; od tego czasu trend znów spada.
2. Najwięcej pracujących dzieci na świecie żyje w Afryce Subsaharyjskiej - około 87 milionów, według danych MOP i UNICEF z 2024 roku.
3. W Polsce osoby młodociane do 16. roku życia mogą pracować maksymalnie 6 godzin na dobę, a po ukończeniu 16 lat - do 8 godzin.