Światowy Dzień Sprawiedliwości Społecznej

Światowy Dzień Sprawiedliwości Społecznej, obchodzony corocznie 20 lutego, to święto ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych, którego celem jest zwrócenie uwagi na problem ubóstwa i wykluczenia społecznego. Zostało przyjęte jednogłośnie przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2007 roku, a pierwsze obchody odbyły się w 2009 roku.

Początki święta

Decyzja o ustanowieniu tego dnia zapadła 26 listopada 2007 roku podczas 62. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, poprzez przyjęcie rezolucji A/RES/62/10. Wszystkie 192 państwa członkowskie jednomyślnie poparły tę inicjatywę, która miała na celu promowanie działań wspierających realizację celów ustalonych wcześniej na Światowym Szczycie na rzecz Rozwoju Społecznego w Kopenhadze (1995) oraz podczas jego pięcioletniego przeglądu w Genewie.

Definicja sprawiedliwości społecznej

ONZ definiuje sprawiedliwość społeczną jako równość praw i szans oraz uczciwy podział dóbr w społeczeństwie. Dzień ten ma zwracać uwagę na kluczowe problemy, takie jak:

• ubóstwo i brak dostępu do podstawowych zabezpieczeń socjalnych,
• bezrobocie oraz brak godnych warunków pracy,
• nierówność płci i dyskryminacja ze względu na wiek, pochodzenie etniczne czy niepełnosprawność,
• wykluczenie społeczne grup znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej.

Dlaczego osobne święto?

Ustanowienie odrębnego dnia poświęconego sprawiedliwości społecznej wynika z przekonania, że rozwój społeczny i sprawiedliwość są nieodłącznymi warunkami trwałego pokoju i bezpieczeństwa. ONZ podkreśla, że nie da się ich oddzielić od poszanowania praw człowieka. Ta logika, wypracowana już podczas szczytu w Kopenhadze, stała się podstawą do wprowadzenia tego święta do kalendarza ONZ.

Obchody na świecie

Formy obchodów różnią się w zależności od kraju. Szkoły i uczelnie organizują wykłady i warsztaty poświęcone nierównościom społecznym, organizacje pozarządowe, takie jak Oxfam, przygotowują materiały edukacyjne, a w niektórych miejscach odbywają się marsze i konferencje z udziałem ekspertów oraz aktywistów. To także okazja, by agendy ONZ podsumowały postępy w realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju, szczególnie tych związanych z redukcją ubóstwa i nierówności.

Sprawiedliwość społeczna po Kopenhadze

Światowy Dzień Sprawiedliwości Społecznej jest częścią szerszego procesu, którego początki sięgają szczytu w Kopenhadze w 1995 roku. Zobowiązania podjęte wówczas były regularnie przeglądane, a w 2015 roku ONZ przyjęła Cele Zrównoważonego Rozwoju, w których likwidacja ubóstwa i ograniczanie nierówności zajmują kluczowe miejsce. To święto pełni rolę corocznego przypomnienia, na ile te zobowiązania są faktycznie realizowane.

Jak uczcić Światowy Dzień Sprawiedliwości Społecznej?

Każdy może włączyć się w obchody tego dnia, niezależnie od tego, czy jest działaczem społecznym. Wystarczy poświęcić chwilę na sprawdzenie, jakie lokalne organizacje wspierają osoby w trudnej sytuacji, wesprzeć jedną z nich lub po prostu porozmawiać o tym, co sprawiedliwość społeczna oznacza w praktyce – nie tylko w kontekście globalnym, ale także w najbliższym otoczeniu. Można również skorzystać z materiałów edukacyjnych przygotowywanych przez agendy ONZ i organizacje pozarządowe, aby poszerzyć swoją wiedzę na ten temat.

Ciekawostki

1. Rezolucję ustanawiającą święto przyjęto 26 listopada 2007 roku na 62. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ.
2. Idea święta nawiązuje do ustaleń Światowego Szczytu na rzecz Rozwoju Społecznego w Kopenhadze z 1995 roku.
3. Pierwsze obchody odbyły się w 2009 roku - dwa lata po przyjęciu rezolucji.