Światowy Dzień Pingwina

Światowy Dzień Pingwina obchodzony jest corocznie 25 kwietnia. To jedno z tych świąt ekologicznych, które nie powstało na mocy oficjalnej decyzji rządu czy organizacji międzynarodowej, lecz z inicjatywy naukowców pracujących w jednym z najbardziej odległych zakątków Ziemi.

Skąd data 25 kwietnia?

Początki Światowego Dnia Pingwina wiążą się z amerykańską stacją badawczą McMurdo na Wyspie Rossa w Antarktydzie. Naukowcy prowadzący obserwacje zauważyli, że kolonia pingwinów białobrewych (Adeli) każdego roku wyrusza na migrację na północ dokładnie 25 kwietnia. Początkowo były to nieformalne zapiski, ale z czasem zwyczaj rozprzestrzenił się poza stację i dziś obchodzony jest na całym świecie, stanowiąc okazję do zwiększania świadomości ekologicznej. Nie ma jednoznacznego ustalenia, kto był inicjatorem tego dnia – to oddolna tradycja, która zyskała globalny zasięg.

Dlaczego pingwiny Adeli?

Pingwiny białobrewe są jednym z najlepiej przebadanych gatunków antarktycznych. Ich migracje i zachowania są ściśle związane z dostępnością pożywienia oraz stabilnością pokrywy lodowej, co czyni je swoistym wskaźnikiem kondycji ekosystemu Południowego Oceanu. Zmiany w ich wędrówkach dostarczają wczesnych sygnałów dotyczących zmian klimatycznych w regionie, zanim zostaną one wykryte w szerszych pomiarach atmosferycznych.

Pingwiny nie tylko polarne

Choć pingwiny kojarzą się głównie z Antarktydą, nie są ptakami wyłącznie polarnymi. Można je spotkać również na wybrzeżach RPA, w Nowej Zelandii, a nawet na Wyspach Galapagos, gdzie żyje ciepłolubny gatunek. Ta różnorodność środowisk sprawia, że Światowy Dzień Pingwina dotyczy większej grupy gatunków niż mogłoby się wydawać. Pingwin cesarski, największy z nich, potrafi nurkować na głębokość kilkuset metrów, co czyni go jednym z najlepiej przystosowanych do życia w wodzie ptaków, mimo że – jak wszystkie pingwiny – nie jest zdolny do latania.

Współczesne zagrożenia dla pingwinów

Spośród kilkunastu gatunków pingwinów wiele jest zagrożonych lub narażonych na wyginięcie. Główne przyczyny to:

• topnienie lodu morskiego, które ogranicza tereny lęgowe
• przemysłowe połowy kryla, stanowiącego podstawę diety wielu gatunków
• ocieplanie się wód, wpływające na dostępność ryb w rejonach żerowania

Organizacje przyrodnicze wykorzystują Światowy Dzień Pingwina, by zwracać uwagę na zależności między globalnymi zmianami klimatycznymi a lokalnymi skutkami dla populacji pingwinów.

Jak uczcić Światowy Dzień Pingwina?

Święto to można uczcić na wiele sposobów – odwiedzając ogród zoologiczny, oglądając filmy dokumentalne o Antarktydzie lub wspierając organizacje zajmujące się ochroną ekosystemów morskich. To również okazja, by w przystępny sposób wytłumaczyć dzieciom, jak odległe zjawiska, takie jak topnienie lodu w Antarktyce, wpływają na życie zwierząt, których nigdy nie zobaczą na żywo.

Ciekawostki

1. Pingwiny cesarskie, największy żyjący gatunek, potrafią nurkować na głębokość kilkuset metrów w poszukiwaniu pokarmu.
2. Istnieje osobny, styczniowy Dzień Pingwina obchodzony głównie w Stanach Zjednoczonych - to inne święto niż to kwietniowe, choć oba dotyczą tych samych ptaków.
3. Większość gatunków pingwinów żyje na półkuli południowej, ale nie tylko na Antarktydzie - spotkać je można też w RPA, Nowej Zelandii, a nawet na Wyspach Galapagos.