Światowy Dzień Logiki

Światowy Dzień Logiki obchodzony jest corocznie 14 stycznia, ustanowiony przez UNESCO, aby podkreślić znaczenie logiki jako fundamentu filozofii, matematyki, informatyki i sztucznej inteligencji. Data nie jest przypadkowa – łączy w jednym dniu śmierć i narodziny dwóch wybitnych postaci tej dziedziny: Kurta Gödla, który zmarł 14 stycznia 1978 roku, oraz Alfreda Tarskiego, urodzonego 14 stycznia 1901 roku. Obaj logicy, rozdzieleni siedemdziesięcioma siedmioma latami, symbolicznie zamykają historię nowoczesnej logiki w jednym dniu.

Pomysł ustanowienia Światowego Dnia Logiki zrodził się z inicjatywy Logica Universalis Association, ruchu skupionego wokół logika Jean-Yves’a Béziau. Pierwsze obchody odbyły się 14 stycznia 2019 roku, z udziałem około sześćdziesięciu wydarzeń w 33 krajach. Oficjalne uznanie przez UNESCO nastąpiło 26 listopada 2019 roku, podczas 40. Konferencji Generalnej, we współpracy z Międzynarodową Radą Filozofii i Nauk Humanistycznych (CIPSH). Święto dołączyło tym samym do innych dni ustanowionych przez organizację, takich jak Światowy Dzień Filozofii.

Alfred Tarski, urodzony w Warszawie w 1901 roku, jest ważną postacią związaną z tym świętem. Jego prace nad teorią prawdy i teorią modeli pozostają fundamentem logiki matematycznej i są wykorzystywane w informatyce, szczególnie w semantyce języków programowania. Tarski studiował i wykładał na Uniwersytecie Warszawskim, zanim wyemigrował do USA przed wybuchem II wojny światowej.

Logika, choć często kojarzona z matematyką, ma szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach, takich jak: informatyka teoretyczna, programowanie, prawo, lingwistyka formalna i filozofia. Światowy Dzień Logiki jest adresowany nie tylko do naukowców, ale do wszystkich, którzy w codziennej pracy muszą budować spójne wywody – od programistów po prawników.

Obchody Światowego Dnia Logiki obejmują wykłady, warsztaty i quizy organizowane przez uczelnie i towarzystwa logiczne na całym świecie, często dostępne online. Można również uczcić ten dzień samodzielnie, rozwiązując paradoksy logiczne, zagadki dedukcyjne lub czytając o twierdzeniach Gödla. To okazja, by docenić dyscyplinę, która działa w tle, wpływając na dowody matematyczne, kodowanie i konstrukcję argumentów.

„Wszyscy ludzie z natury pragną wiedzy.”

Arystoteles, „Metafizyka”

Ciekawostki

1. Data 14 stycznia upamiętnia jednocześnie śmierć Kurta Gödla w 1978 roku i urodziny Alfreda Tarskiego w 1901 roku.
2. Pierwsze, nieoficjalne jeszcze obchody odbyły się w 2019 roku i objęły około sześćdziesięciu wydarzeń w 33 krajach.
3. Alfred Tarski urodził się w Warszawie i wykładał na Uniwersytecie Warszawskim, zanim przed wojną wyjechał do USA.
4. Świętu patronuje UNESCO wspólnie z Międzynarodową Radą Filozofii i Nauk Humanistycznych (CIPSH).