Kalendarz świąt nietypowych · data stała
Światowy Dzień Jabłka
Światowy Dzień Jabłka, obchodzony 28 września, upamiętnia powstanie Międzynarodowego Stowarzyszenia Producentów Jabłek (IAMAS) w 1958 roku.
- Typ daty
- data stała
- Temat
- Jedzenie i napoje
- Zasięg
- Polska / Europa
- Rok powstania brytyjskiego Apple Day
- 1990
Światowy Dzień Jabłka – pochodzenie
Wielka Brytania (pierwowzór); w Polsce data związana z Grójecczyzną
Światowy Dzień Jabłka w polskim kalendarzu świąt nietypowych obchodzony jest 28 września, choć historia tego święta jest bardziej złożona niż mogłoby się wydawać. Warto przyjrzeć się jego genezie, ponieważ pokazuje ona, jak lokalne wersje tej samej idei mogą się znacząco różnić w zależności od kraju.
Brytyjskie korzenie: Apple Day (21 października)
Święto ma swoje początki w Wielkiej Brytanii, gdzie zostało zainicjowane 21 października 1990 roku przez organizację charytatywną Common Ground, założoną przez Sue Clifford i Angelę King. Pierwsze obchody Apple Day odbyły się na londyńskim Covent Garden i miały na celu zwrócenie uwagi na zanikające stare sady oraz malejącą różnorodność odmian jabłoni na Wyspach Brytyjskich. Już w drugim roku istnienia święta zorganizowano ponad sześćdziesiąt wydarzeń, a do 2000 roku ich liczba wzrosła do ponad sześciuset w całym kraju.
Brytyjskie obchody nie ograniczały się jedynie do jedzenia jabłek. Ich głównym celem było podkreślenie wartości różnorodności odmian i lokalnych sadów, które łatwo można utracić na rzecz kilku popularnych odmian dostępnych w supermarketach. Typowe elementy obchodów obejmowały degustacje rzadkich odmian jabłek, konsultacje z ekspertami, prasowanie soku oraz warsztaty szczepienia drzewek.
Dlaczego w Polsce obchodzimy Światowy Dzień Jabłka 28 września?
Choć w Wielkiej Brytanii święto przypada na 21 października, w Polsce obchodzone jest 28 września. Ta data związana jest z Grójecczyzną – regionem uznawanym za największy obszar sadowniczy w Europie, gdzie od lat organizowane są lokalne festyny, jarmarki i konkursy sadownicze w szczycie sezonu zbiorów. W Polsce święto nie wynika z formalnej uchwały, lecz z lokalnych tradycji sadowniczych.
Światowy Dzień Jabłka w Polsce
Polska, jako największy producent jabłek w Europie, ma solidne podstawy gospodarcze do obchodów tego święta. Lokalne obchody koncentrują się głównie w regionach sadowniczych, takich jak Grójecczyzna, i przybierają formę festynów, degustacji oraz akcji promujących zdrowe odżywianie wśród dzieci i młodzieży. Typowe elementy obchodów to:
– Degustacje i konkursy rozpoznawania odmian jabłek,
– Pokazy tłoczenia soku i przygotowywania przetworów,
– Jarmarki sadownicze i spotkania z producentami,
– Akcje edukacyjne w szkołach.
Dlaczego jabłko jest tak popularnym symbolem?
Jabłko od wieków funkcjonuje jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli owocowych w kulturze, obecne zarówno w biblijnych opowieściach, jak i w przysłowiach takich jak angielskie „an apple a day keeps the doctor away” („jabłko dziennie trzyma lekarza z dala”). Święta takie jak Apple Day czy Światowy Dzień Jabłka wykorzystują tę zakorzenioną symbolikę, co ułatwia ich promocję.
Jak uczcić Światowy Dzień Jabłka?
Najprostszym sposobem na uczczenie tego dnia jest odwiedzenie lokalnego sadu, targu lub jarmarku sadowniczego i spróbowanie odmian, których nie znajdziemy w supermarketach, takich jak antonówka, kosztela czy oliwka żółta. Można również upiec szarlotkę z sezonowych owoców lub wziąć udział w lokalnych festynach sadowniczych organizowanych w okolicach Grójca czy Warki.
„Kto zjada jabłko codziennie, temu lekarz niepotrzebny”
przysłowie ludowe
Ciekawostki
- W Wielkiej Brytanii odpowiednik tego święta wypada 21 października, a nie 28 września jak w polskich kalendarzach.
- Brytyjski Apple Day zainicjowała w 1990 roku organizacja charytatywna Common Ground, założona przez Sue Clifford i Angelę King.
- Polska jest największym producentem jabłek w Europie, a Grójecczyzna to jeden z największych obszarów sadowniczych na kontynencie.
- Do 2000 roku liczba brytyjskich wydarzeń związanych z Apple Day przekroczyła sześćset rocznie.