Światowy Dzień Higieny Rąk

Światowy Dzień Higieny Rąk, obchodzony corocznie 5 maja, jest ważnym wydarzeniem w kalendarzu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Tego dnia szpitale, przychodnie i organizacje zdrowia publicznego na całym świecie podkreślają znaczenie higieny rąk, która ma kluczowe znaczenie dla zdrowia publicznego. Choć święto jest skierowane głównie do personelu medycznego, dotyczy ono również osób odwiedzających chorych w szpitalach lub opiekujących się bliskimi w domu.

Początki Światowego Dnia Higieny Rąk

Święto ma swoje korzenie w 2005 roku, kiedy WHO uruchomiła program „Higiena rąk to bezpieczna opieka” (Clean Care is Safer Care). Była to pierwsza globalna inicjatywa mająca na celu poprawę bezpieczeństwa pacjentów. W 2009 roku program został przekształcony w doroczną kampanię „SAVE LIVES: Clean Your Hands”, obchodzoną 5 maja. Każdego roku kampania przyjmuje nowe hasło przewodnie, np. w 2021 roku brzmiało ono „Seconds Save Lives – Clean Your Hands”, a w kolejnych latach skupiano się na takich kwestiach jak kultura bezpieczeństwa w placówkach medycznych czy rozsądne stosowanie rękawiczek w połączeniu z myciem rąk.

Pięć momentów, w których należy myć ręce

Kluczowym elementem kampanii jest opracowany przez WHO model „Moich pięciu momentów higieny rąk”. Zgodnie z nim personel medyczny powinien dezynfekować dłonie w następujących sytuacjach:

• przed kontaktem z pacjentem,
• przed wykonaniem czystej, aseptycznej procedury,
• po kontakcie z płynami ustrojowymi,
• po zakończeniu kontaktu z pacjentem,
• po dotknięciu otoczenia pacjenta.

Zasady te, w uproszczonej formie, są również przydatne w opiece nad chorym w domu, co WHO regularnie podkreśla.

Dlaczego higiena rąk pozostaje ważna

Zakażenia związane z opieką zdrowotną to problem globalny, dotykający zarówno kraje bogate, jak i biedne. WHO wskazuje, że ręce personelu medycznego są główną drogą przenoszenia drobnoustrojów między pacjentami. Program „Higiena rąk to bezpieczna opieka” jest obecnie realizowany w kilkudziesięciu krajach, a coraz więcej szpitali, uczelni medycznych i organizacji pozarządowych dołącza do tej inicjatywy.

Światowy Dzień Higieny Rąk w Polsce

Polska dołączyła do programu WHO w maju 2013 roku. Od tamtej pory 5 maja jest dniem, w którym stacje sanitarno-epidemiologiczne, szpitale i zespoły ds. zakażeń szpitalnych organizują szkolenia, akcje edukacyjne i pokazy prawidłowej techniki mycia rąk. To również okazja do wyjaśnienia odwiedzającym szpitale, dlaczego przy wejściu na oddział dostępne są dozowniki z płynem dezynfekującym.

Jak uczcić Światowy Dzień Higieny Rąk

Udział w obchodach Światowego Dnia Higieny Rąk nie wymaga bycia pracownikiem służby zdrowia. Wystarczy poświęcić chwilę na przypomnienie sobie lub dzieciom, jak prawidłowo myć ręce: przez 40-60 sekund z użyciem wody i mydła, dokładnie czyszcząc grzbiety dłoni, przestrzenie między palcami i nadgarstki. W miejscu pracy lub szkole można zorganizować krótką pogadankę na temat higieny rąk lub powiesić plakat z wykazem „pięciu momentów higieny rąk”. Choć jest to niewielki gest, jak podkreśla WHO, właśnie z takich działań składa się globalne bezpieczeństwo pacjentów.

„Uratuj życie: umyj ręce”

hasło kampanii WHO „SAVE LIVES: Clean Your Hands”

Ciekawostki

1. Poprzednikiem dorocznego święta był program „Higiena rąk to bezpieczna opieka”, uruchomiony przez WHO w 2005 roku jako pierwsza globalna inicjatywa na rzecz bezpieczeństwa pacjentów.
2. Do dorocznej kampanii WHO dotyczącej higieny rąk przyłączają się placówki medyczne z kilkudziesięciu krajów na całym świecie.
3. Każda edycja Światowego Dnia Higieny Rąk ma własne hasło przewodnie – w 2022 roku brzmiało ono „Unite for safety: clean your hands”.