Światowy Dzień Fair Play

Światowy Dzień Fair Play obchodzony jest 19 maja i koncentruje się na zasadzie uczciwości w sporcie, która często przewyższa sam wynik. Uczciwa gra, zgodna z zasadami oraz pełna szacunku dla przeciwnika, jest tu kluczowa. Data święta nie ma udokumentowanego pochodzenia, ale idea, którą promuje, ma konkretną historię.

Geneza Światowego Dnia Fair Play

Brak oficjalnego dokumentu ustanawiającego obchody 19 maja, jednak data ta pojawia się w kalendarzach świąt nietypowych. Międzynarodowy Komitet Fair Play, działający od 1963 roku, przyznaje nagrody za postawy wykraczające poza regulaminowy obowiązek. W Polsce Klub Fair Play przy Polskim Komitecie Olimpijskim honoruje szlachetne czyny w sporcie.

Znaczenie fair play

Fair play, pochodzące z angielskiego, oznacza uczciwą grę. Składa się z dwóch poziomów: przestrzegania przepisów oraz postępowania zgodnego z duchem sportu, nawet gdy przepisy dopuszczają inne działania. Przykładem jest piłkarz wybijający piłkę na aut, by uniknąć kontuzji rywala, lub zawodnik przyznający się do błędu, mimo korzystnej decyzji.

Najbardziej znana anegdota o fair play

Klasyczna historia dotyczy konkursu skoku w dal na olimpiadzie w Berlinie w 1936 roku. Niemiecki skoczek Luz Long doradził Amerykaninowi Jesse’emu Owensowi, jak uniknąć spalonych prób. Owens wygrał, a Long zdobył srebro i pogratulował mu publicznie, mimo obecności kierownictwa III Rzeszy. Ten gest stał się symbolem fair play.

Fair play poza sportem

Pojęcie to wykracza poza sport, stosowane w biznesie, rekrutacji, polityce i dyskusjach publicznych. W szkołach używane jest do wychowania, ponieważ łatwiej je zobrazować na przykładach sportowych niż abstrakcyjnych zasad etyki.

Jak obchodzić Światowy Dzień Fair Play?

Dzień ten można uczcić w klubach i szkołach poprzez:

• rozegranie meczu bez sędziego, gdzie zawodnicy sami przyznają się do przewinień;
• opowiedzenie historii fair play z własnego doświadczenia, nie tylko tej olimpijskiej;
• docenienie publicznie osoby, która zachowała się przyzwoicie, mimo że nie musiała;
• przeanalizowanie spornej sytuacji i dyskusję o granicy między sprytem a oszustwem.

Fair play jest szczególnie cenne, gdy wymaga poświęcenia – np. uczciwość przy remisie w ostatniej minucie, a nie przy prowadzeniu.

„Zwyciężać, ale nie za wszelką cenę.”

Zasada przypisywana ruchowi fair play

Ciekawostki

1. Międzynarodowy Komitet Fair Play przyznaje nagrody za postawy wykraczające poza obowiązek regulaminowy, a nie za wyniki sportowe.
2. W Polsce czyny fair play honoruje Klub Fair Play działający przy Polskim Komitecie Olimpijskim.
3. Najczęściej przywoływanym symbolem fair play pozostaje gest Luza Longa wobec Jesse'ego Owensa podczas igrzysk w Berlinie w 1936 roku.