Światowy Dzień Astmy

Światowy Dzień Astmy obchodzony jest corocznie w pierwszy wtorek maja, przy czym w niektórych kalendarzach może być oznaczany jako 5 maja – w 2026 roku obie daty zbiegną się w jeden dzień. To święto dedykowane jednej z najpowszechniejszych przewlekłych chorób układu oddechowego na świecie.

Kto ustanowił Światowy Dzień Astmy

Organizacją odpowiedzialną za Światowy Dzień Astmy od 1998 roku jest GINA (Globalna Inicjatywa na Rzecz Astmy) – międzynarodowa organizacja medyczna współpracująca z lekarzami i stowarzyszeniami pacjentów w blisko stu krajach. Pierwsza edycja wydarzenia zgromadziła 35 państw, a towarzyszył jej Światowy Kongres na temat Astmy w Barcelonie. Od tamtej pory liczba uczestników systematycznie rośnie, a każda kolejna edycja odbywa się pod innym hasłem przewodnim, wybieranym corocznie przez GINA.

Dlaczego data jest ruchoma

W przeciwieństwie do wielu innych świąt, których daty są stałe, Światowy Dzień Astmy zawsze przypada na pierwszy wtorek maja, co oznacza, że jego dokładna data zmienia się co roku – może to być 1, 2, 3, 4, 5, 6 lub 7 maja. Choć w bazach kalendarzowych bywa on czasem podawany jako stała data (np. 5 maja), w rzeczywistości zależy od konkretnego roku. Warto to uwzględniać przy planowaniu lokalnych wydarzeń edukacyjnych, ponieważ data w kalendarzu może być tylko przybliżeniem.

Skala problemu

Według Światowej Organizacji Zdrowia na astmę cierpi obecnie około 300 milionów ludzi na świecie, w Polsce szacuje się tę liczbę na około 4 miliony, choć leczona jest niecała połowa z nich. Między wystąpieniem pierwszych objawów a postawieniem diagnozy w Polsce mija niekiedy nawet kilka lat, co utrudnia wczesne leczenie i zwiększa ryzyko powikłań u osób, które przez długi czas nie są świadome choroby.

Jak żyć z astmą pod kontrolą

Nowoczesne leczenie astmy opiera się głównie na wziewnych glikokortykosteroidach, które redukują stan zapalny w oskrzelach i zapobiegają zaostrzeniom. Kluczowe zasady to regularne przyjmowanie leków, unikanie czynników wyzwalających (np. alergenów, dymu tytoniowego, zimnego powietrza) oraz posiadanie planu działania na wypadek napadu duszności. Lekarze podkreślają, że dobrze kontrolowana astma umożliwia prowadzenie pełni aktywnego życia, włącznie z uprawianiem sportu wyczynowego.

Czym różni się astma alergiczna od niealergicznej

Astma alergiczna jest reakcją na konkretne alergeny, takie jak roztocza, sierść zwierząt czy pyłki roślin, i często ujawnia się już w dzieciństwie. Astma niealergiczna rozwija się zwykle u dorosłych w wyniku nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego na infekcję bakteryjną lub wirusową, co może utrudniać jej rozpoznanie, ponieważ nie towarzyszą jej typowe objawy alergiczne.

Co można zrobić w tym dniu

• Jeśli doświadczasz nawracającego kaszlu, świszczącego oddechu lub duszności, umów wizytę u pulmonologa lub lekarza rodzinnego.
• Sprawdź, czy Twoje leczenie jest zgodne z aktualnymi wytycznymi – wiele osób przerywa terapię już rok po diagnozie.
• Wesprzyj bliskich chorych na astmę, ucząc się rozpoznawać objawy zaostrzenia i zasad pierwszej pomocy przy ataku duszności.

Ciekawostki

1. Pierwszej edycji święta w 1998 roku towarzyszył Światowy Kongres na temat Astmy zorganizowany w Barcelonie.
2. W Polsce zaledwie około połowa osób z objawami astmy ma postawioną diagnozę.
3. Ponieważ datą odniesienia jest pierwszy wtorek maja, święto może wypaść nawet między 1 a 7 maja.